Banken hebben een aantal belangrijke functies, één daarvan is het samenbrengen van vraag en aanbod van geld:

• Vraag
  Mensen die geld nodig hebben voor een hypotheek of een onderneming, lenen geld van de bank.

• Aanbod
  Spaarders en investeerders die geld over hebben, lenen geld aan de bank. Zij krijgen een vergoeding voor het geld dat zij uitlenen.

De bank brengt deze vraag en dit aanbod samen door bijvoorbeeld met spaargeld een hypotheek voor een woning te verstrekken of een lening om te verduurzamen met een warmtepomp.

Helaas lukt het niet iedereen om een lening terug te betalen. Of spaarders willen hun geld eerder terug dan dat een lening wordt terugbetaald. Dit zijn risico’s waar een bank een vergoeding voor in rekening brengt. Dit bepaalt mede het verschil tussen de rente op spaartegoeden en de tarieven die gelden voor hypotheken en leningen. De bank maakt zelf ook kosten, bijvoorbeeld voor IT-systemen en personeel. Deze kosten dragen bij aan het verschil tussen de rentevergoeding en de tarieven voor lenen.

• Banken bieden producten om te beleggen.

• Banken bieden hulp als bemiddelaar of adviseur, bijvoorbeeld bij het opbouwen van vermogen of bij het verkopen van een bedrijf.

• Banken spelen een cruciale rol in het betalingsverkeer. Daarbij gaat het om alle transacties die nodig zijn om betalingen van producten en diensten te kunnen doen.

• Banken maken het mogelijk dat klanten snel, efficiënt en veilig geld naar elkaar kunnen overmaken.

Omdat we het belangrijk vinden dat de dienstverlening door banken eerlijk en transparant is, hebben we daar gedragsregels voor gemaakt. Alle medewerkers van banken beloven dat zij de belangen van klanten altijd centraal stellen. Daarvoor hebben zij de bankierseed afgelegd.

Daarnaast staan banken onder toezicht van:

• de Europese Centrale Bank;

• De Nederlandsche Bank;

• de Autoriteit Financiële Markten.

Dit toezicht draagt bij aan een veilige en stabiele financiële sector. Zo dragen banken eraan bij dat de economie op duurzame wijze verder kan groeien, én houden zij de samenleving sterk.

Als banken geld uitlenen vragen ze hiervoor een vergoeding in de vorm van rente. Klanten die geld stallen bij een bank ontvangen spaarrente. Dit is een beloning voor het in beheer geven van hun geld aan een bank. Het verschil tussen de rente die een bank vraagt en de rente die ze verstrekt wordt de rentemarge genoemd.

Naast de rentemarge verdienen banken ook geld door het rekenen van kosten voor hun dienstverlening (zoals transactiekosten en advieskosten). De rentemarge is de belangrijkste inkomstenbron van banken in Nederland en bepaalt grotendeels de brutowinst.

Hiermee kunnen banken:

• kosten dekken;

• aan verplichtingen voldoen;

• noodzakelijke buffers opbouwen;

• risico's afdekken;

• belastingen betalen.

De nettowinst die overblijft na de aftrek van de kosten kan op verschillende manieren worden ingezet:

• herinvesteren in eigen activiteiten;

• schulden aflossen;

• extra geld reserveren voor onvoorziene kosten;

• winst inzetten voor maatschappelijke projecten;

• winst uitkeren aan aandeelhouders in de vorm van dividend.

Banken nemen risico’s en kunnen daardoor soms verlies lijden. Om de tegoeden van hun klanten te beschermen en hun voortbestaan te waarborgen, moeten banken in staat zijn om die verliezen op te vangen. Dit doen ze door een deel van hun activa als kapitaalbuffer aan te houden. Dit kapitaal dient als een soort financiële reserve om eventuele verliezen op te vangen. De hoogte hiervan wordt onder andere bepaald door internationale afspraken, zoals de Basel akkoorden. Deze akkoorden stellen regels op voor banken om hun financiële stabiliteit te waarborgen.

Er zijn verschillende manieren om de sterkte van een bank te meten:

Leverage Ratio

Dit is de verhouding tussen het uitgeleende geld en het eigen vermogen van een bank. Ten opzichte van één euro eigen vermogen kan een veelvoud worden uitgeleend. De leverage ratio moet minimaal 4% zijn (wat betekent dat tegen één euro eigen vermogen maximaal 25 keer zoveel kan worden uitgeleend op basis van de funding die een bank ophaalt, zoals spaardeposito’s van klanten of funding via de ECB). Nederlandse banken voldoen ruimschoots aan deze eis. Maar let op: deze ratio zegt niet alles over het risico profiel van een bank.

Common Equity Tier 1 Ratio

Deze ratio gaat over de buffers van een bank en geeft aan hoeveel kapitaal er is ten opzichte van het totale risico dat een bank loopt. Tier 1kapitaal is het kernkapitaal van een bank. Het bestaat voornamelijk uit eigen vermogen en ingehouden winsten.