Financiering voor ondernemers en zzp'ers
Financiering is cruciaal voor ondernemers, in vrijwel elke fase van hun bedrijf. Het starten en laten groeien van een onderneming vraagt vaak om investeringen. Ook bij verduurzaming of het opvangen van moeilijke tijden kan extra kapitaal nodig zijn. Daarvoor klop je als ondernemer of zzp’er vaak als eerste aan bij een bank.
Snel naar:
Hoe werkt mkb-financiering?
Van oriëntatie tot financieringsaanvraag en beoordeling: in deze infographic zie je stap voor stap hoe het financieringsproces werkt.
Welke vormen van financiering zijn er?
Financiering kent op hoofdlijnen twee vormen:
leningen (meestal van een bank)
risicokapitaal
Bij een lening moet een ondernemer rente en aflossing kunnen betalen. Daarom kijken banken of bedrijf voldoende inkomsten heeft en financieel stabiel is. Banken werken met geld dat klanten aan hen toevertrouwen, zoals spaargeld, en moeten voldoen aan strikte kapitaaleisen. Daarom is hun ruimte om risicovolle projecten of start-ups te financieren beperkt.
Bij transitie- en innovatieprojecten en bij jonge bedrijven, zoals start- en veel scale-ups, zijn inkomsten in de beginfase vaak nog onzeker of liggen opbrengsten pas later in de toekomst. Deze bedrijven hebben lange tijd geen of weinig ruimte om rente te betalen of aflossingen te doen. Daarom speelt risicokapitaal, bijvoorbeeld van venture capital fondsen, in deze fase vaak een cruciale rol.
Zorgvuldige afweging
Een kerntaak van de bank is dat ze te toetsen of een onderneming financieel gezond is en of zij naar verwachting rente en aflossing kan betalen. Te hoge schulden of een faillissement zijn immers in niemands belang. Bankmedewerkers leggen hiervoor de bankierseed af. Daarmee beloven zij een zorgvuldige afweging te maken en het belang van de klant centraal te stellen.
Waar kijkt een bank naar bij een financieringsaanvraag?
Bij een financieringsaanvraag kijkt een bank onder andere naar de volgende punten:
Kan de onderneming de extra lasten dragen?
Heeft de onderneming voldoende buffers bij onverwachte financiële tegenslagen?
Heeft de onderneming voldoende bezittingen die tot zekerheid kunnen dienen voor de schuld aan de bank? Denk aan een hypotheekrecht op een bedrijfspand of een pandrecht op inventaris en voorraden.
Kan de onderneming alle informatie en documenten verstrekken die de bank nodig heeft?
Waarom wijst de bank sommige kredietaanvragen af?
Als een bank het risico te groot vindt, onvoldoende zekerheid ziet over de terugbetaling of de aangeleverde stukken niet compleet zijn, kan een financieringsaanvraag afgewezen worden. Afhankelijk van de reden van afwijzing denkt de bank vaak mee over hoe de aanvraag kan worden verbeterd en meer kans maakt bij een volgende beoordeling.
Een bank kan een aanvraag bijvoorbeeld afwijzen als:
de bank verwacht dat een onderneming te weinig vrije kasstroom (het werkelijke verschil van alle inkomsten en uitgaven) heeft om rente en aflossing te betalen;
de financiële buffer te klein is om tegenvallers op te vangen;
er onvoldoende zekerheden zijn, zoals een hypotheek- of pandrecht;
de aanvraag niet volledig is of onvoldoende is onderbouwd.
Een afwijzing is vervelend, maar komt voort uit de wettelijk verplichte bankierseed. Die verplicht banken om zorgvuldig te beoordelen en het belang van de ondernemer centraal te stellen.
Wat als mijn aanvraag is afgewezen?
Na een afwijzing informeren banken de mkb-onderneming mondeling of schriftelijk over het besluit en de reden(en) ervan. Dit is vastgelegd in de Gedragscode Kleinzakelijke Financiering.
Een bank kan een ondernemer doorverwijzen naar een andere financier of een externe financieringsadviseur. Een afwijzing door de bank betekent dus niet dat er geen mogelijkheden meer zijn.
Samen met de Kamer van Koophandel (KVK), het Ministerie van Economische Zaken, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en Stichting MKB Financiering heeft de Nederlandse Vereniging van Banken de FinancieringsGids gelanceerd. Deze gids helpt ondernemers met een financieringsbehoefte tot 1 miljoen euro bij het vinden van passende financiering, zowel bij banken als bij andere financiers.
Welke andere financiers zijn er naast banken?
Soms adviseert de bank om naar het aanbod van non-bancaire financiers te kijken. Dat kan na een afwijzing van de bank, maar ook in de oriëntatiefase. Het aanbod is namelijk flink gegroeid de afgelopen jaren; een ontwikkeling die banken toejuichen.
Populaire alternatieve financieringsvormen zijn factoring en leasing.
Factoring: een ondernemer verkoopt openstaande facturen aan een financier en ontvangt het geld meestal direct.
Leasing: het huren van een auto, machine of ander bedrijfsmiddel tegen een vast bedrag per maand, zonder deze direct te hoeven kopen.
Voor kleinere bedrijven winnen ook crowdfunding en online leningen terrein. Steeds vaker combineren ondernemers verschillende vormen van financiering bij meerdere aanbieders. Banken helpen hier graag bij.
Om ondernemers hierbij te helpen, heeft de Nederlandse Vereniging van Banken samen met de Kamer van Koophandel (KVK), het ministerie van Economische Zaken, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en Stichting MKB Financiering de FinancieringsGids ontwikkeld. Deze gids helpt ondernemers met een financieringsbehoefte tot 1 miljoen euro om hun weg te vinden in het aanbod van zowel bancaire als non‑bancaire financiers.
Wat als ik mijn financiering niet kan terugbetalen?
Banken proberen vooraf en tijdens de looptijd van een financiering zoveel mogelijk te voorkomen dat een ondernemer in de problemen komt. Toch kan het gebeuren dat een onderneming de rente en aflossing niet meer kan betalen, bijvoorbeeld door tegenvallende resultaten of onverwachte omstandigheden. Deze betalingsproblemen zijn ingrijpend en emotioneel voor een ondernemer.
Als terugbetalen niet meer lukt, biedt de afdeling bijzonder beheer van een bank extra aandacht en intensieve begeleiding. Banken begeleiden ondernemers bij het maken van passende en toekomstgerichte keuzes. Dat kan gericht zijn op herstel en het voortbestaan van een bedrijf of, als dat nodig is, een zorgvuldige bedrijfsbeëindiging.
Kun je je financiering niet meer terugbetalen of verwacht je problemen? Neem dan contact op met je bank. Zij helpen je verder.
Wat kan ik als ondernemer verwachten van deze begeleiding?
Voor begeleiding in deze situatie kom je terecht bij de afdeling bijzonder beheer van je bank. Deze begeleiding kan veel impact hebben. Banken zijn zich daar bewust van en zorgen daarom voor duidelijke communicatie en heldere verwachtingen. In de Gedragscode Kleinzakelijke Financiering staat hoe banken zorgen voor goede uitleg en duidelijke informatie. Ook is vastgelegd hoe banken open zijn over kosten en over het inschakelen van extern advies.
Kleinzakelijke ondernemers die ontevreden zijn over de afhandeling van een klacht over een financiering die onder deze gedragscode valt, kunnen hun geschil voorleggen aan het Kifid.
Naast de Gedragscode hebben banken ook de Handreiking Bijzonder Beheer. Hierin staat in tien punten wat je als ondernemer mag verwachten van de afdeling bijzonder beheer van je bank. Zo weet je waar je aan toe bent.
Wat als begeleiding onvoldoende oplevert?
Wat als begeleiding niet voldoende oplevert?
Lukt het niet om het bedrijf weer perspectief te geven voor de toekomst? Dan zijn er enkele mogelijkheden:
een overname of verkoop van het bedrijf of een bedrijfsonderdeel;
de bank stelt vast dat de onderneming de afspraken niet meer nakomt, vraagt om terugbetaling van de financiering en kan daarbij gebruikmaken van de afgesproken zekerheden (de zogeheten executie).
De laatste mogelijkheid is ingrijpend, maar voorkomt wel verder oplopende schade. Niet alleen voor de ondernemer en de bank, maar ook voor andere betrokkenen, zoals afnemers, leveranciers en medewerkers.
Tot slot kan de WHOA soms uitkomst bieden. Deze regeling helpt ondernemingen die in de kern gezond zijn, maar door een zware schuldenlast in financiële problemen zijn gekomen. Door reorganisatie en herstructurering kan een faillissement soms worden voorkomen. Met hulp van een rechter kunnen afspraken worden gemaakt met schuldeisers.
Hoe helpen banken bij de verduurzaming van het mkb?
Ook het mkb staat voor een grote duurzaamheidsopgave. Veel ondernemers willen investeren in bijvoorbeeld het isoleren van bedrijfspanden, circulaire bedrijfsprocessen of de overstap naar uitstootvrije vervoers- en bedrijfsmiddelen. Banken helpen mkb‑ondernemers daarbij graag met financiering, advies en uitleg over de mogelijkheden. Zo werken overheid, ondernemers en banken samen aan de overgang naar een toekomstbestendige economie.
Wil je investeren in verduurzaming? Neem dan contact op met je bank om de mogelijkheden te bespreken.
Hoe vraag ik een financiering aan bij een bank?
Het aanvragen van een financiering is de afgelopen jaren eenvoudiger geworden. Banken hebben hun aanvraag- en beheerprocessen grotendeels gedigitaliseerd, waardoor je je als ondernemer online kan oriënteren en voorbereiden op een aanvraag.
Tegelijk blijft persoonlijk contact belangrijk. Zeker bij complexe vragen of als je minder digitaal vaardig bent. Dat contact kan bijvoorbeeld via een gesprek op locatie, telefonisch of via video.
Wil je een financiering aanvragen of heb je vragen? Neem dan contact op met je eigen bank.
