Voorkomen van discriminatie
Voor discriminatie is in de bankensector geen plaats. Tegelijkertijd laten signalen, klachten en onderzoeken zien dat discriminatie kan plaatsvinden. Banken werken daarom actief aan het voorkomen van directe, indirecte en ervaren discriminatie in hun dienstverlening. Banken willen een bewust uitnodigende sector zijn in de Nederlandse samenleving waar iedereen op een gelijkwaardige manier toegang krijgt tot en gebruik kan maken van producten en diensten van de banken. Daarom zetten banken in op het versterken van vertrouwen, het verbeteren van processen en het leren van ervaringen in de praktijk.
Snel naar: Standpunt
In het kort:
Discriminatie heeft geen plaats in de bankensector; banken werken actief aan eerlijke en toegankelijke dienstverlening voor iedereen.
Tegelijk kunnen in de praktijk (gevoelens van) discriminatie ontstaan, bijvoorbeeld door complexe processen, regels of onbewuste aannames.
Banken versterken daarom hun processen, leren van klachten en werken samen met stakeholders om discriminatie te voorkomen en vertrouwen te vergroten.
Maatschappelijke rol
Het is belangrijk te herkennen dat mensen zich gediscrimineerd kunnen voelen in contact met hun bank, bijvoorbeeld bij het openen van een rekening of bij klantonderzoek. Dit kan grote impact hebben, zeker omdat mensen afhankelijk zijn van banken voor basisdiensten.
Discriminatie is vaak niet het gevolg van kwade wil, maar van onbewuste aannames, vaste patronen of regels die in de praktijk ongelijk uitwerken. Banken zien zich gedwongen om onderscheid te maken in de naleving van verschillende wet- en regelgeving. Dat brengt een verantwoordelijkheid met zich mee dit gerechtvaardigd te doen waar een menselijke maat essentieel in is.
Banken beseffen zich dat als je een inclusieve bank wilt zijn waar iedereen zich thuis voelt, dat de plicht met zich mee brengt discriminatie in brede zin te voorkomen. Juist daarom is het belangrijk om te luisteren naar ervaringen van klanten, signalen serieus te nemen en processen kritisch te blijven bekijken.
Wat is ons standpunt over het voorkomen van discriminatie?
De sector erkent dat het tegengaan van discriminatie voortdurende aandacht vraagt. Banken zien dat:
Directe en ervaren discriminatie beter zichtbaar en aan te pakken zijn;
Indirecte discriminatie het moeilijkst is om aan te pakken;
Samenwerking met toezichthouders, maatschappelijke organisaties en beleidsmakers gewenst en noodzakelijk is.
Recente rapporten van DNB en AFM laten zien dat banken stappen hebben gezet, onder andere door het risico op discriminatie in processen te analyseren, meer aandacht voor deze discriminatierisico’s in beleid en uitvoering, communicatie beter te laten aansluiten bij de klant en via training van medewerkers.
Tegelijk blijft extra aandacht nodig voor indirecte discriminatie. Dit ontstaat wanneer ogenschijnlijk neutrale regels in de praktijk sommige groepen harder raken, bijvoorbeeld door sanctiewetgeving. Dit kan leiden tot (gevoelens van) discriminatie. Omdat dit een oorsprong vindt in wet- en regelgeving en het toezicht daarop, roepen banken beleidsmakers bij de ontwikkeling daarvan ook rekening te houden met het voorkomen van discriminatie. Zo neemt iedereen verantwoordelijkheid discriminatie in de sector te voorkomen.
Wat is de rol van banken bij het voorkomen van discriminatie?
Banken zijn verantwoordelijk voor eerlijke, objectieve en zorgvuldige dienstverlening. Onderdeel daarvan is ook het voorkomen van financiële criminaliteit. In de uitvoering van wet‑ en regelgeving zoals de Wet ter voorkoming van witwassen en terrorisme financiering (Wwft) en de Sanctiewet moeten banken onderscheid maken. Om te borgen dat dat gerechtvaardigd onderscheid is, moeten banken hun processen zo inrichten dat discriminatie wordt voorkomen.
Soms kunnen daarbij blinde vlekken ontstaat. Daarom spelen klachten hierbij een belangrijke rol. Een klacht is een waardevol signaal om te leren en te verbeteren. Banken wijzen daarom zelf proactief op het indienen daarvan bij de eigen organisatie. Daarnaast begrijpen banken ook dat het indienen van een klacht zwaar kan zijn en er misschien ook een zorg is dit bij de bank zelf te doen. Om een eventuele drempel te verlagen, werken banken samen met Discriminatie.nl als onafhankelijk meldpunt.
Wat doet de NVB binnen dit thema?
De NVB werkt samen met banken aan het verankeren van het tegengaan van discriminatie in bancaire processen. Zij faciliteert gezamenlijke verbeteracties, stimuleert bewustwording en brengt banken en maatschappelijke organisaties met elkaar in gesprek.
Daarnaast werkt de NVB aan heldere uitgangspunten voor de toepassing van de Wwft / AMLR en de Sanctiewet, met als doel discriminatie in de uitvoering te voorkomen. Deze afspraken worden gezamenlijk ontwikkeld en transparant gemaakt, zodat banken hun dienstverlening verder kunnen verbeteren en bijdragen aan een inclusieve financiële sector.
