Verklaring van erfrecht
Het overlijden van een naaste is vaak een ingrijpende gebeurtenis. Vaak komt er ook veel geregel op je af. Ook wat betreft bankzaken. Om toegang te krijgen tot de bankrekening(en) van een overledene, heb je vaak een verklaring van erfrecht nodig. Wat is dat precies? Wanneer en waarom vragen banken om zo’n verklaring? En: heb ik zo’n verklaring nodig? Je leest het hier.
Snel naar: Veelgestelde vragen
1. Wat is een verklaring van erfrecht?
Dat is een akte, opgesteld door de notaris. Daarin staat onder andere wie de erfgenamen van de overledene zijn. En wie er recht heeft op de erfenis, of wie er bevoegd is om zaken te regelen die te maken hebben met de nalatenschap. Bijvoorbeeld de bankzaken.
Wel een verklaring van erfrecht nodig?
Blijkt dat je inderdaad een verklaring van erfrecht nodig hebt? En heeft de bank dat bevestigd? Ga dan naar een notaris. Deze kan een verklaring van erfrecht voor je opstellen.
Geen verklaring van erfrecht nodig?
Blijkt uit de checklist dat je geen verklaring van erfrecht nodig hebt? Dan vraagt de bank je misschien wel om andere documenten. Bijvoorbeeld een kopie van je identiteitsbewijs, een kopie van de akte van overlijden, een uittreksel uit het Centraal Testamenten Register en een ondertekende ‘vrijwaring’.
Een vrijwaring hoef je niet aan te vragen bij een notaris; als je geen verklaring van erfrecht nodig hebt, krijg je dit document van de bank, ter ondertekening.
Een vrijwaring is een verklaring waarin je aangeeft dat je bevoegd bent om met de bank te handelen in de plaats van de overleden rekeninghouder. De bank geeft je toegang tot de bankrekening van de overledene, zonder dat volledig is vastgesteld dat je ook echt bevoegd bent. Je hoeft immers geen verklaring van erfrecht aan te leveren.
Blijkt later dat je toch niet bevoegd was? Of dat je niet de enige bevoegde was? Dan kan het zijn dat je het geld dat je ontvangen hebt - of een deel daarvan - moet terugbetalen. Daarvoor teken je in de vrijwaring. Daarmee is een vrijwaring dus een schadeloosstelling voor de bank voor het geval dat de bank aan iemand heeft uitbetaald die niet bevoegd is.
Wat kost een verklaring van erfrecht?
De kosten verschillen per notaris. Het beste vraag je bij één of meer notarissen een offerte aan.
2. Wanneer een verklaring van erfrecht?
Als een naaste van je is overleden, en je toegang wilt tot de rekening(en) van de overleden persoon. Met een verklaring van erfrecht bewijs je wie recht heeft op die toegang. Toch zijn er situaties waarin de bank zo’n verklaring niet nodig vindt.
Wanneer heb ik een verklaring van erfrecht nodig?
Als een naaste van je is overleden, en je toegang wilt tot de rekening(en) van de overleden persoon. Met een verklaring van erfrecht bewijs je wie recht heeft op die toegang.
Toch zijn er situaties waarin de bank een verklaring van erfrecht niet nodig vindt. Bijvoorbeeld wanneer de overledene relatief weinig geld op de rekening had staan. Om je een idee te geven wanneer je waarschijnlijk wel een verklaring van erfrecht nodig hebt en wanneer niet, kun je deze checklist doen.
Wat er ook uit de checklist komt: het is verstandig om eerst even contact op te nemen met de bank van de overledene. Veel banken hebben een speciale servicedesk nabestaanden die je graag verder helpt.
Er is een testament, waarom een verklaring van erfrecht?
Een testament geeft geen volledig beeld van wie waar recht op heeft. Als bank kunnen we niet zeker weten of er elders nog meer is vastgelegd over de erfenis. Ook kunnen we niet weten of alle erfgenamen nog wel in leven zijn. En of de erfgenamen misschien de nalatenschap verworpen hebben, en dus geen rechten meer hebben.
De bank kan geen onderzoek doen naar dit soort vragen. Een notaris kan dat wel, die is daar zelfs de aangewezen persoon voor. Bovendien heeft die de juiste kennis om een complex document als een testament goed te interpreteren.
Daarom vraagt de bank soms tóch om een verklaring van erfrecht, ook al is er een testament. We willen er namelijk zeker van dat we met de juiste personen handelen.
3. Waarom heb ik een verklaring van erfrecht nodig?
Het is belangrijk dat het geld van een overleden persoon terechtkomt bij de juiste personen: de mensen die er recht op hebben. Met een verklaring van erfrecht weten banken zeker dat dat gebeurt. En dat wij als bank met de juiste persoon handelen.
Waarom heb ik (soms) een verklaring van erfrecht nodig?
Met een verklaring van erfrecht weet de bank zeker dat we met de juiste persoon handelen. Dat komt omdat de notaris deze verklaring pas opstelt na uitgebreid onderzoek. Zo onderzoekt de notaris wie er allemaal aanspraak kan maken op een erfenis. Zijn er bijvoorbeeld kinderen uit een eerder huwelijk, of familieleden in het buitenland?
De bank kan dit niet allemaal weten; een notaris kan dat wel, na het doen van onderzoek. Bovendien kan de notaris de erfgenamen ook adviseren: is het wel verstandig om de erfenis te aanvaarden? Als er schulden zijn, is het soms beter om de erfenis niet te aanvaarden. Als erfgenaam kun je zelf kiezen: een erfenis aanvaarden of verwerpen. Als je de erfenis aanvaardt, ben je aansprakelijk voor eventuele schulden van de overledene. Ook heeft de aanvaarding mogelijk gevolgen voor jouw uitkering of toeslagen.
Wie mag de bankzaken van de overledene afhandelen?
Alleen bevoegde personen mogen dat gezamenlijk. Want het is belangrijk dat alleen de persoon of personen die daar ook echt recht op hebben, toegang krijgen tot de bankzaken van de overledene.
Het is voor de bank niet mogelijk om zelf vast te stellen wie er bevoegd zijn. Daarom vraagt de bank om een verklaring van erfrecht. Een notaris onderzoekt wie de erfgenamen zijn en of er een executeur is. Een executeur is iemand die de erfenis van de overledene mag afwikkelen. Dit alles legt de notaris vast in een akte: de verklaring van erfrecht. Dankzij deze akte weet de bank wie er bevoegd is.
Meestal wijzen de erfgenamen in een volmacht gezamenlijk één erfgenaam aan die namens hen alle bankzaken van de overledene mag afhandelen. Op deze manier hoeven niet alle erfgenamen dat te doen. Dat gaat een stuk sneller.
Moet ik een erfenis altijd aanvaarden?
Nee, dat hoeft niet. Als nabestaande erf je niet alleen bezittingen, zoals het geld dat op de rekening(en) staat van de overledene. Als er schulden zijn, erf je die ook. Daarom is het belangrijk dat je eerst bedenkt wat je eigenlijk met de erfenis wilt doen. En pas daarna of je de bankzaken van de overledene wilt afhandelen.
Je hebt 3 keuzes rondom een erfenis:
Zuiver aanvaarden: je neemt de gehele erfenis aan, dus bezittingen én schulden. Zijn de schulden groter dan de bezittingen? Dan moet je zelf het restant betalen.
Beneficiair aanvaarden: je krijgt de mogelijkheid om eerst de balans op te maken: welke bezittingen en eventuele schulden had de overledene? Pas daarna besluit je of je de erfenis aanvaardt.
Verwerpen: je ontvangt niets, geen bezittingen en ook geen schulden. Je bent kort gezegd geen erfgenaam meer.
Twijfel je welke keuze het beste voor je is? Neem dan contact op met een notaris: die kan uje hierover adviseren. De bank kan dat niet. Meer informatie over het wel of niet aanvaarden van een erfenis vind je op notaris.nl.