Vastgoedketen na alarmerend FEC-rapport: kabinet moet nu ingrijpen tegen hypotheekfraude

Stichting Fraudebestrijding Hypotheken (SFH), de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), politie, NVM, Vastgoed Nederland, NHG, KVK, gemeente Zaanstad en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) reageren gezamenlijk op de bevindingen. Op 13 oktober komen zij bijeen in Nieuwspoort, twee dagen voor het Commissiedebat Ondermijning in de Tweede Kamer. Hun boodschap: verder uitstel vergroot de ruimte voor criminelen om woningen te bemachtigen, geld wit te wassen en buurten te ondermijnen.

Het FEC-rapport maakt duidelijk dat hypotheekfraude geen incident is, maar een complex en omvangrijk fenomeen. Criminelen benutten fraude om woningen in handen te krijgen, om geld te verdienen en geld wit te wassen. Zo regelen zij huizen voor drugscriminelen, prostitutiebazen en uitbuiters van arbeidsmigranten. Met alle gevolgen van dien voor de leefbaarheid in buurten én voor woningzoekers, die op een toch al krappe woningmarkt moeten concurreren met criminelen met diepe zakken.

De keten ziet verdachte patronen, maar kan nog te vaak niet doorpakken. Hypothecaire financiers, notarissen, makelaars, politie, gemeenten en andere betrokken organisaties hebben ieder zicht op een deel van een vastgoedtransactie. Cruciale gegevens kunnen zij niet altijd bij de bron controleren of onderling delen. Daardoor blijven signalen versnipperd en kunnen fraudeurs tussen de mazen van het systeem doorglippen. Nu de omvang van het probleem in kaart is gebracht, is wachten geen optie meer.

De organisaties roepen kabinet en Tweede Kamer daarom op om niet opnieuw te volstaan met onderzoek, maar direct drie maatregelen in gang te zetten:

1. Maak gegevensuitwisseling mogelijk
Zorg dat relevante informatie tussen publieke en private partijen kan worden gedeeld wanneer dat nodig is om fraude en georganiseerde criminaliteit tegen te gaan.

2. Maak bronverificatie mogelijk
Geef hypotheekverstrekkers de mogelijkheid om het opgegeven inkomen bij de Belastingdienst te verifiëren. Als de bron niet kan worden gecontroleerd, blijft het mogelijk om met valse documenten een hypotheek te krijgen.

3. Versterk de poortwachters
Hypothecaire financiers, notarissen, makelaars, KVK en politie moeten ieder hun rol kunnen vervullen én elkaar kunnen versterken. Wie aan de voorkant fraude kan herkennen, moet daarvoor ook de informatie en bevoegdheden hebben.

De partijen riepen het Rijk eerder op tot actie. Het FEC-rapport onderstreept dat de risico’s groot zijn en de aanpak niet langer kan wachten. De organisaties vragen het kabinet daarom de aanbevelingen over te nemen en de Kamer uiterlijk bij het Commissiedebat Ondermijning te informeren over de uitvoering.

Lees ook: