Sterk en onafhankelijk toezicht belangrijk, maar kosten en efficiëntie vragen aandacht

07 september 2026

De NVB onderschrijft het belang van sterk en onafhankelijk toezicht. Goed toezicht draagt bij aan financiële stabiliteit, consumentenbescherming en vertrouwen in het financiële stelsel. Tegelijkertijd herkennen we het beeld dat de toezichtskosten de afgelopen jaren aanzienlijk zijn gestegen. Sinds de afschaffing van de overheidsbijdrage in 2014 worden de kosten van toezicht volledig doorberekend aan de sector. Daarmee is ook een belangrijke prikkel verdwenen voor overheid en toezichthouders om scherp te blijven op kostenbeheersing en prioritering van taken. De sector ziet dat nieuwe taken vaak leiden tot extra kosten en dat de afbouw van bestaande taken en werkzaamheden vaak beperkt is. Daar waar herprioritering vraagt om aanpassing van bestaande (Europese) wetgeving verwachten wij dat de overheid en toezichthouders een actieve rol spelen in het agenderen en aanjagen hiervan.

De sector vraagt al langer aandacht voor meer efficiëntie en keuzes in het toezichtstelsel. Daarbij kijken wij onder meer naar de samenloop tussen nationale en Europese toezichtlagen, rapportageverplichtingen en verschillende data-uitvragen. Het is belangrijk dat waar bevoegdheden verschuiven naar Europees niveau, dat ook daadwerkelijk leidt tot minder nationale toezichtlasten en niet tot een extra toezichtlaag. Ook is het belangrijk dat toezichtmaatregelen, onderzoeken en informatie-uitvragen in redelijke verhouding staan tot de risico's die worden geadresseerd en de maatschappelijke meerwaarde die ermee wordt bereikt.

Daarnaast is de meer principiële vraag gerechtvaardigd welke toezichttaken rechtstreeks aan instellingen kunnen worden toegerekend en welke primair een publiek belang dienen. Voor taken die vooral bijdragen aan maatschappelijke doelen, zoals financiële stabiliteit, witwasbestrijding of de ontwikkeling van nieuwe wet- en regelgeving, vinden wij een gedeeltelijke overheidsbijdrage passend. Dat zou niet alleen beter aansluiten bij het publieke karakter van deze taken, maar juist ook een sterkere prikkel geven tot meer transparantie en doelmatigheid.

De NVB heeft de afgelopen jaren via panelbijeenkomsten, consultatiereacties, evaluaties en gesprekken met het ministerie van Financiën en toezichthouders consequent aandacht gevraagd voor deze onderwerpen. Daarbij hebben wij niet gepleit voor minder toezicht, maar voor toezicht dat effectief, proportioneel en toekomstbestendig is, en dat tegelijkertijd rekening houdt met het concurrentievermogen van de Nederlandse financiële sector en het vermogen van banken om huishoudens en bedrijven te blijven financieren.