Europa kan weerbaarder, minder afhankelijk en duurzamer worden door een sterke circulaire economie
23 juni 2026
Europa kan weerbaarder en minder afhankelijk van landen als de Verenigde Staten en China worden door een sterke circulaire economie. Om daarvoor te pleiten spreekt Hilde Sijbring, expert circulaire financiering bij de Nederlandse Vereniging van Banken, vandaag in aanloop naar nieuwe wetgeving over circulaire economie het Europees Parlement toe. Haar oproep daar: zorg voor een gelijk speelveld voor circulaire producten en diensten, zodat circulaire bedrijven financierbaar worden.
Leveringszekerheid
Wereldwijd neemt de vraag naar grondstoffen toe. De Irancrisis heeft laten zien dat we in Europa veel grondstoffen (zoals mineralen, metalen en energie) moeten importeren uit andere landen. Voor Europa zorgt dit nu voor economische en geopolitieke kwetsbaarheden. Sijbring: “De Just-in-time mentaliteit van bedrijven laat in deze tijd van geopolitieke onzekerheid haar kwetsbaarheid zien. Verstoringen in toeleveringsketens en volatiele grondstofprijzen, hebben ervoor gezorgd dat circulariteit een onderwerp op bestuursniveau is geworden."
Verwerking van kritieke grondstoffen in Europa
Als voorbeeld: veel producten, zoals mobiele telefoons en batterijen, zijn afhankelijk van kritieke grondstoffen als kobalt, lithium en zeldzame aardmetalen. De verwerking van deze materialen is sterk geconcentreerd in een beperkt aantal landen, met name China. Dit maakt Europa kwetsbaar: als deze materialen plots niet meer geleverd worden, dan hebben we een probleem. Door minder grondstoffen te gebruiken, producten en materialen langer in omloop te houden, te hergebruiken en hoogwaardig te recyclen, kunnen we die afhankelijkheid verkleinen en onze economie weerbaarder maken.
Circulaire bedrijven rendabel maken
Sijbring: “Circulariteit is door de geopolitieke situatie inmiddels een voorwaarde voor een toekomstbestendige en weerbare economie. Tegelijkertijd zien we dat circulaire bedrijven moeite hebben rendabel te worden. Om het voorbeeld van kritieke grondstoffen weer aan halen: batterijen zijn afhankelijk van materialen zoals lithium, kobalt en grafiet, waarvan de verwerking voor een groot deel in China plaatsvindt, in sommige gevallen meer dan 90%. Europese recyclers kunnen vaak niet concurreren met de prijs van primaire materialen uit deze ketens. Om te zorgen dat deze bedrijven rendabel worden zijn aanpassingen nodig. Concreet geven we drie aanbevelingen:
Creëer een gelijk speelveld voor circulaire producten en diensten. We vragen de Europese Commissie niet om meer regels, maar om regels die de vraag naar circulaire producten stimuleren en waarin de echte kosten voor niet-circulaire producten zijn opgenomen.
Veranker circulariteit beter in de financiële regels en instrumenten van Europa.
Zorg voor heldere en betrouwbare data, zodat financiers risico’s en kansen van circulaire bedrijven beter kunnen inschatten.
De oplossing ligt in Europa
Sijbring: “Er ligt al veel goede Europese regelgeving voor circulaire producten. De volgende stap is nu een markt die ook echt werkt. Juist daarom is het nu tijd om via de Circular Economy Act de juiste marktvoorwaarden te creëren waardoor circulaire bedrijven kunnen groeien, financierbaar worden én bijdragen aan een weerbaardere economie én aan het klimaat. De huidige geopolitieke spanningen maken alleen maar duidelijker dat we geen tijd te verliezen hebben.”
