De Basel 4-voorstellen zijn bedoeld om de kapitaalposities en het kapitaalbeslag van banken internationaal beter vergelijkbaar te maken: hoeveel kapitaal hebben banken als minimum ‘buffer’ en past die hoeveelheid kapitaal bij de risico’s van producten?

De Basel 4-voorstellen uit 2017 worden gezien als sluitstuk van Basel 3: het internationale toezichtraamwerk dat bestaat uit een pakket aan maatregelen, genomen na de kredietcrisis van 2008 ter versterking van de kapitaalbuffers van banken. De Basel 3 maatregelen waren al in Europese wetgeving verankerd terwijl de invoering van Basel 4 op 1 januari 2025 heeft plaatsgevonden.

Standaardbenaderingen

Uitgangspunt van Basel 4 is dat banken hun kapitaalbehoefte meer gaan baseren op standaardbenaderingen voor de berekening van de hoeveelheid kapitaal. Daarmee wordt ook de werking van interne – eigen – risicomodellen beperkt. Een belangrijke nieuwe kernmaatregel is een kapitaalvloer van 72,5% op basis van die standaardbenadering. Banken mogen onder Basel 4 interne risicomodellen blijven gebruiken voor het bepalen van de noodzakelijke buffers. Maar die buffer mag uiteindelijk nooit lager zijn dan 72,5% van de standaardbenadering van Basel 4.

Op veel Europese banken zal Basel 4 impact hebben. Vooral Noordwest-Europese - waaronder Nederlandse – banken werken bijvoorbeeld vaak met interne modellen. Nederlandse banken hebben bovendien relatief veel laag-risico producten op de balansen staan, zoals hypotheken.

De doorwerking van standaardbenaderingen betekent dat banken in een dergelijke situatie minder rekening mogen houden met het laag risicoprofiel van dergelijke producten. Dat heeft op zijn beurt hogere buffervereisten tot gevolg.