Financiering van de economie

Banken blijven de grootste financiers van het mkb. Het aantal kredieten onder de €1 miljoen neemt toe en banken blijven hun dienstverlening verbeteren, zodat ook kleine ondernemers eenvoudig financiering kunnen aanvragen. Als een ondernemer niet in aanmerking komt voor bancaire financiering, verwijzen banken door naar alternatieve financiers, zoals vermeld in de Financieringsgids. Banken zijn ook een partner van ondernemers die geconfronteerd worden met faillissement en steunen initiatieven die bijdragen aan een ordentelijke afwikkeling hiervan voor alle betrokken partijen.

Volgens de NVB vragen structurele uitdagingen bij het financieren van kleinere en innovatieve bedrijven om een structurele aanpak.

Banken hebben de afgelopen jaren aanzienlijke stappen gezet om ondernemers te ondersteunen bij hun kredietaanvragen, onder meer via het Nationaal Convenant mkb-financiering, waarin zij samenwerken met alternatieve financiers, ondernemersorganisaties en de overheden. Onder leiding van een onafhankelijke voorzitter en met actieve betrokkenheid van de ministeries

NVB steunt initiatieven die het faillissementsproces verbeteren.

Denk hierbij aan de modernisering van het zekerhedenrecht, de afschaffing van het bodem(voor)recht en de aanpak voor de vergoeding voor curatoren bij lege boedels.

Een divers financieringslandschap is nodig om ondernemers in elke fase van hun groei passende financiering te bieden. De Spaar- en Investeringsunie – beter bekend als de Kapitaalmarktunie – speelt hierin een sleutelrol. Deze unie kan zorgen voor meer beschikbaarheid van Europees durfkapitaal voor startups en scale-ups, en betere toegang tot Europese kapitaalmarkten voor grotere bedrijven. Zo zorgen we ervoor dat voor bedrijven in Nederland, van startup tot multinational, de juiste financieringsmiddelen beschikbaar zijn.

NVB pleit voor de uitbreiding van de financieringsmarkt via een versnelling van de Kapitaalmarktunie.

Dit is inclusief non-bancaire financiers. Hiermee komt meer kapitaal beschikbaar voor ondernemerschap en innovatie. Dit vraagt om een focus op:

• Europese harmonisatie van insolventie- en effectenrecht en efficiënter en meer consistent Europees toezicht via ESMA;

• Stimuleren van securitisaties om mkb-kredietverlening te vergroten;

• Bevorderen van particuliere beleggingen via fiscale stimulansen en financiële educatie.

De NVB herkent de politieke en maatschappelijke noodzaak voor de ontwikkeling van een sterke Europese defensie-industrie. Duidelijkheid over wat er nodig is, is essentieel. Banken die actief zijn in deze sector, zetten zich in voor een constructieve samenwerking met de defensie-industrie en de Nederlandse overheid.

Elke bank hanteert haar eigen financieringsbeleid bij het verstrekken van bankkrediet. Sommige banken verstrekken geen krediet aan de defensie-industrie op principiële gronden. In alle gevallen geldt dat bankfinanciering verantwoord moet gebeuren, met een zorgvuldige afweging van economische risico’s en binnen wettelijke kaders.

Voor succesvolle financiering van de Europese defensie-industrie is duidelijkheid nodig over langetermijnplannen en overheidsopdrachten.

Diverse banken willen bijdragen aan de strategische autonomie van Nederland en Europa door financiering van defensiebedrijven. Hiervoor is duidelijkheid nodig over investeringsplannen van Defensie en Europese vraagbundeling. De bankensector pleit voor zekerheid op de lange termijn en substantiële orders, gecombineerd met passende voorfinanciering door de overheid. Dit maakt solide businesscases mogelijk waarop banken defensiebedrijven kunnen financieren.

Voor bonafide ondernemers en non-profitorganisaties is het belangrijk dat zij een zakelijke betaalrekening kunnen openen. Banken hebben intern onderzoek gedaan naar de afwijsredenen bij zakelijke betaalrekeningen die niet gerelateerd zijn aan anti-witwasregelgeving.

Hieruit blijkt dat banken de aanvragen altijd individueel beoordelen en dat er geen uitsluiting van sectoren plaatsvindt. Het onderzoek laat ook zien dat de afwijzingen toch vaak direct of indirect gerelateerd zijn aan de Wet ter voorkoming van Witwassen en Terrorismefinanciering (Wwft).

NVB zet zich in om ondernemers beter te helpen bij knelpunten rond zakelijk betaalrekening.

Om de toegankelijkheid van zakelijke betaalrekeningen te verbeteren, richt de NVB samen met de overheid en ondernemersorganisaties een hulppunt in voor zakelijke klanten die problemen in hun aanvraag ervaren. Zo kan de sector klanten informatie en advies verstrekken en helpen bij het verkrijgen van een zakelijke betaalrekening. Bijkomen voordeel is dat aanbieders beter inzicht krijgen in de ervaren knelpunten.

De gehele samenleving profiteert van een transitie naar een circulaire economie. Onder andere omdat het Nederland minder afhankelijk maakt van grondstoffen uit landen als China of Rusland en de leveringszekerheid van grondstoffen vergroot. Het zorgt daarnaast voor meer banen en draagt het bij aan vermindering van ons energieverbruik en uitstoot, betere lucht-, wateren bodemkwaliteit, minder afval, behoud van natuurlijke hulpbronnen en behoud van biodiversiteit.

Toch lopen veel circulaire ondernemers vast omdat zij moeten concurreren in een economie die nog grotendeels lineair is ingericht. Door hoge financiële en bedrijfsmatige risico’s ontstaan er te weinig gezonde, stabiele businesscases die financiering aantrekken, waardoor de circulaire transitie vertraagt.

Om te versnellen, is het essentieel dat circulaire businesscases rendabel en financierbaar worden. Banken kunnen pas opschaling mogelijk maken als ondernemers beschikken over stabiele en gezonde verdienmodellen.

NVB pleit voor beleid dat circulaire ondernemers de mogelijkheid geven om te concurreren in een eerlijk speelveld, door:

• Het creëren van een gelijk(er) speelveld via passende prijsprikkels en normering, zodat circulaire bedrijven niet langer worden benadeeld ten opzichte van lineaire concurrenten;

• Het verkennen van de mogelijkheid om belasting op arbeid meer te verschuiven naar materiaalgebruik en om circulaire verdienmodellen structureel goedkoper en aantrekkelijker te maken;

• Een voorbeeldrol van de overheid die circulariteit opneemt als randvoorwaarde in aanbestedingen en zo structurele vraag creëert naar circulaire producten en diensten;

• Het actief deelnemen aan Europese besluitvorming, zoals rond de aankomende Circular Economy Act, zodat Nederlandse bedrijven en financiers voorbereid zijn en kunnen meebewegen.

De NVB maakt zich zorgen over de impact van de digitale euro. De centrale bank overweegt een digitale munt voor consumenten (CBDC: Central Bank Digital Currency), de zogenaamde digitale euro. Er is uitgebreid meer onderzoek nodig naar de impact op het bestaande financiële systeem en de mogelijke gevolgen voor banken en hun klanten.

NVB pleit voor een zorgvuldig politiek debat

Hierbij moet het gaan over de noodzaak, functies, inrichting én mogelijke problemen van de digitale euro. Als de private en sector verplicht wordt om de digitale euro aan te bieden zonder een passend compensatiemodel, kan dit extra kosten voor klanten met zich meebrengen. Ook is onduidelijk hoe de privacy bij het gebruik van deze digitale euro wordt beschermd.

NVB ziet dat er meer onderzoek nodig

Voordat een Europees besluit genomen wordt, moet er grondig onderzoek plaatsvinden naar de impact en herziening van het ontwerp door de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank. Publiek-private samenwerking is essentieel voor het beste ontwerp.