Van bankmedewerker naar paardenfluisteraar

27 maart 2020
De financiële crisis, kantoorsluitingen en ontslagen bij banken zorgden in het noorden van ons land voor extra werkloosheid onder (ex)bankmedewerkers. Werkloosheid die vanwege de lokale arbeidsmarkt ook nog eens extra lang duurde. Het tweejarig EGF-project bancaire sector begeleidde 450 ex-bankmedewerkers in Friesland, Drenthe en Overijssel naar een nieuwe carrière. Projectleider Peter Donders over deze bijzondere aanpak van overheid, vakbeweging, onderwijs en bankensector.

Het initiatief kwam van de Provincie Friesland, aldus Peter Donders: “Want het UWV Friesland zag dat er van 2016-2017 veel ontslagen vielen bij banken, en dat er veel kantoren in die regio sloten. De meeste mensen kregen natuurlijk een sociaal plan mee. Maar het UWV constateerde dat veel ex-bankmedewerkers niet goed aan het werk kwamen en relatief lang in de WW zaten. Ook omdat de regionale arbeidsmarkt natuurlijk anders is dan in de Randstad. Dat waren de alarmbellen voor dit project. We gingen kijken of we met hulp van een EU-subsidie die mensen konden helpen.”

Peter Donders

Juiste informatie voor subsidie

Donders: “Samen met het UWV bezocht ik in 2017 de Nederlandse Vereniging van Banken. Met de vraag: hoe kunnen we dit samen goed aanpakken? We spraken af dat de bankensector in de projectstuurgroep zou zitten en een rol zou krijgen die van groot belang is: het aanleveren van de juiste informatie over ontslagen in een bepaalde periode. Want deze EGF-subsidie kent strikte voorwaarden: hij geldt alleen voor werkloosheid als gevolg van specifieke omstandigheden (crisis en/of globalisering), in een afgebakend tijdsbestek.”

Emotionele factoren

Wat was de ambitie van het project? Donders: “In de eerste plaats mensen helpen, door ze perspectief te geven. We wilden minimaal 70% van de te benaderen doelgroep (450 mensen) ook daadwerkelijk aan het werk te helpen. Dus mensen die langdurig werkloos waren, of bij de projectstart een tijdelijk contract hadden dat afliep. Onze ambitie is gehaald gelukkig: eind 2019 is 78% onder meer door omscholing weer aan het werk gekomen.”

“Niet alleen de arbeidsmarkt is debet aan langdurige werkloosheid, ook emotionele factoren spelen een rol”, aldus Donders: “Mensen gaan vaak door een soort rouwproces. Denken: ik ga eerst even rondkijken en zie daarna wel. Tot ze bemerken dat nieuw werk vinden niet zo makkelijk gaat. Door bijvoorbeeld leeftijd, het verdwijnen van bepaalde banen… dan wordt het soms heel lastig.”

Vrachtwagenchauffeur

“Ons project startte met iets simpels: aandacht voor de mensen. Het UWV had eerst een persoonlijk gesprek met bijna iedereen. Wat zijn je wensen, hoe zie je je toekomst? Vanuit het project was er vervolgens geld om ook echt stáppen te zetten. Mensen konden een opleiding of bijscholing volgen. Een aantal mensen koos voor het onderwijs. Anderen voor ondernemerschap in bijvoorbeeld de financiële sector, zoals hypotheekadviseur of andere sectoren . Maar we hadden ook iemand die graag aan de slag wilde als vrachtwagenchauffeur. En een iemand liet zich omscholen tot paardenfluisteraar. Zulke uitzonderlijke keuzes kwamen wel even ter tafel in de stuurgroep: is zoiets kansrijk? Maar we besloten dat de stap in een nieuwe richting an sich eigenlijk al heel veel waard is. Na omscholing komen mensen vaak weer aan het werk.”

Onderwijsveld

Belangrijk waren ook de contacten met het onderwijsveld uit de regio, benadrukt Donders: “Partijen uit het onderwijs waren ook in de stuurgroep vertegenwoordigd. Want het is dáár waar de omscholing moet plaatsvinden. De timing van zo’n project en ook de aanvraag van de EGF-subsidie zijn heel belangrijk. Je moet aantonen dat er minimaal 500 mensen in een bepaalde regio ontslagen zijn gedurende een bepaalde periode (9 maanden) én als gevolg van bepaalde factoren. De samenwerking met de banken in dit project was prima en we kregen alle steun. Sommige sectoren vinden dat ze met alleen een sociaal plan bij ontslag voldoende hebben gedaan. Maar de wijze waarop je je sociaal plan insteekt, daar kun je als sector best beter over nadenken. Timing is bijvoorbeeld belangrijk. Direct na ontslag staat het hoofd van mensen vaak niet direct naar nieuw werk of omscholen of een gesprek daarover. Dit project bewijst dat er na verloop van tijd vaak meer mogelijk is.”