Columns Chris Buijink Bank|Wereld

De maatschappelijke rol van banken (BankWereld 2018, nr. 2)|

Banken hebben een centrale rol in onze samenleving en doen ertoe voor jou en voor mij; of het nu gaat om ons kostenefficiënte betalingsverkeer, het veilig bewaren van geld of het verstandig uitlenen ervan. Naast een economische rol, krijgen én nemen banken ook steeds meer een maatschappelijke rol. Banken kijken daarbij zowel naar ons gezamenlijk welzijn als naar het welzijn van het individu: de consument. De grootste uitdaging voor onze samenleving de komende jaren is de verduurzaming van onze economie om de klimaatverandering tegen te gaan. Dat betekent duurzamer produceren, energie besparen en bewuste keuzes maken. Banken willen daarbij vooroplopen door deklimaatimpact van hun investeringen te meten en hun klanten te stimuleren tot verantwoord gedrag. Ook maken zij hun eigen kantoren klimaatneutraal. Op individueel niveau proberen banken consumenten te helpen verstandig om te gaan met geld. Dat begint al vroeg, met financiële educatie op scholen, ook aan leerlingen die dat van hun ouders niet vanzelfsprekend meekrijgen.

Dat doen we ook door huiseigenaren bewust te laten kijken naar hun aflossingsvrije hypotheek, zodat zij ‘aflossingsblij’ kunnen worden. En te helpen opeenhoping van schulden te voorkomen en mensen tijdig de weg te wijzen naar hulpinstanties. In het Maatschappelijk Forum discussieerden bankbestuurders met jongeren over de financiële situatie van jongeren. Bijvoorbeeld over de vraag: is digitalisering van het geldverkeer een vloek of een zegen? De een vond het een hulpmiddel om goed overzicht te krijgen over je geldzaken, de ander vond dat je daarmee veel makkelijker geld uitgeeft als je bijvoorbeeld een avondje uitgaat.

Uit de Vertrouwensmonitor Banken 2018 bleek in ieder geval dat consumenten van banken verwachten dat zij tijdig bij hen aan de bel trekken als het om een of andere reden mis dreigt te gaan. Daarmee hebben banken een belangrijke rol bij het vergroten van ons aller financieel bewustzijn. En dat is misschien wel een van onze belangrijkste maatschappelijke taken.

Download column Chris Buijink; BankWereld 2018, nr. 2

Verandering (Bank|Wereld 2018, nr. 1)

De Griekse filosofen stelden al: ‘verandering is de enige constante’. Zeker voor de bankensector is verandering ‘het nieuwe normaal’. In de bankensector, van oorsprong soms wat statisch en behoudend, is de afgelopen tien jaar geen steen op de andere gelaten; denk hierbij aan de dienstverlening, de cultuur en het gedrag, de wetgeving en het toezicht. De belangrijkste doelen daarvan zijn het herstel van vertrouwen, het stabieler maken van de bankensector en het op de markt brengen van betere producten en diensten. Over de vraag hoe ver we daarmee zijn, had ik een interessant gesprek met de vertrekkende directeur Toezicht Jan Sijbrand van De Nederlandsche Bank. Een verslag daarvan treft u aan in dit nummer.

‘Verandering’ is het thema van deze uitgave van Bank|Wereld. Al enige jaren speelt zich een belangrijke ontwikkeling af die banken aan de toppen van hun kunnen brengt: de fintech-revolutie. Nieuwe, ‘disruptieve’ spelers melden zich met oplossingen die de markt dankbaar adopteert. Banken gaan steeds vaker de samenwerking met hen aan en werken zelf ook volop aan de vernieuwing van hun eigen processen, producten en diensten. Zoals Don Ginsel, CEO van Holland FinTech, laatst zei tijdens The Banking Scene-conferentie (#TBSCONF18) in Brussel: ‘Achter de banken is een interessant spel aan de gang, onzichtbaar voor klanten.’ Wat uiteindelijk wél zichtbaar is en de komende tijd nog zichtbaarder zal worden voor klanten, zijn slimme proposities voor hun financiële zaken. Of het nu gaat om naam-nummercontrole om fouten bij overschrijvingen te voorkomen, een slimme dataoplossing voor het verzamelen van alle benodigde informatie voor een hypotheek, of toepassingen die klanten helpen meer inzicht in en overzicht over hun financiën te hebben; je hoeft de krant maar open te slaan en je ziet geregeld welke stappen banken zetten om nog beter in te spelen op de veranderende behoefte van de klant. Excellente dienstverlening is prioriteit nummer één om voorbereid te zijn op een toekomst van ‘open banking’ met toenemende concurrentie.

Digitalisering en de veranderende klantbehoefte bepalen onmiskenbaar de agenda voor de bankensector de komende jaren. Een derde belangrijke ontwikkeling is verduurzaming. Banken willen individueel en collectief bijdragen aan het tegengaan van de klimaatverandering, in lijn met de internationale afspraken in Parijs, en daarin vooroplopen. Indachtig de woorden van Mahatma Gandhi: ‘Wees de verandering die je in de wereld wilt zien gebeuren’.

Download column Chris Buijink; BankWereld 2018, nr. 1

Bank|Wereld

Open en eerlijk (Bank|Wereld 2017, nr. 2)

Dit nummer van Bank|Wereld gaat over vertrouwen. Ongeveer tegelijk met het uitkomen van de derde Vertrouwensmonitor Banken kijken we terug op tweeënhalf jaar tuchtrecht banken. Die zaken staan niet los van elkaar. Sinds 2014 leggen alle bankmedewerkers in ons land de bankierseed af, gekoppeld aan tuchtrecht bij overtreding. De sector toont hiermee zelfreinigend vermogen. De eerste uitspraken van de Tuchtcommissie liegen er niet om, getuige het beroepsverbod dat in enkele gevallen is opgelegd. Voor nu en in de toekomst blijft voor iedereen in de bankensector gelden: laat je zien, wees aanspreekbaar, leg uit wat je doet, stel je kwetsbaar op, sta open voor feedback, bespreek dilemma’s, geef fouten toe en herstel ze. Wees open en eerlijk. Dat is de weg naar herstel van vertrouwen.

De Vertrouwensmonitor Banken laat dat ook zien. Consumenten geven banken een voldoende als het gaat om het zijn van open en eerlijk. Tegelijk heeft ‘eerlijk zijn’ voor consumenten de hoogste prioriteit als het gaat om de kansen voor banken om hun reputatie te verbeteren. Het algemene vertrouwen in de sector neemt licht toe, van 2,8 naar 2,9 op een schaal van 5 punten. Het vertrouwen in de eigen bank ligt traditioneel iets hoger en bleef deze keer gelijk (3,2). Klanten geven hun bank een betere score op deskundigheid, terwijl zij transparantie en klantgerichtheid  blijvend positief beoordelen.  

Ik ben blij met deze positieve tendensen, maar er blijft vooralsnog veel werk aan de winkel. Met name op het gebied van openheid kunnen we nóg beter. Consumenten zijn mondige burgers die precies willen weten wat er met hun spaargeld gebeurt en volledige transparantie verwachten over hun bankzaken, zo bleek tijdens panelgesprekken voor de Vertrouwensmonitor. Ook tijdens het symposium dat wij organiseerden op 9 november jl. kregen wij nuttige feedback van klanten van banken waarmee wij ons voordeel zullen doen.

Het is een spannend moment voor banken en hun klanten: het nieuwe kabinet is zojuist aangetreden met nieuwe en ambitieuze beleidsvoornemens voor onder andere het klimaat, de woningmarkt en de fiscaliteit. Een nieuwe minister en staatssecretaris van Financiën, respectievelijk Wopke Hoekstra en Menno Snel, zijn aangetreden en zullen de komende jaren hun stempel drukken op de financiële sector.
Met elkaar – overheid, toezichthouders en banken – moeten we ervoor zorgen dat het vertrouwen verder herstelt. Daarbij zijn wij vooral zelf aan zet.

Download column (pdf)

Lees ook Bank|Wereld Online! (Bank|Wereld 2017, nr. 1)

In Den Haag buigen politieke partijen zich in deze periode over de grote thema's van de volgende kabinetsperiode. De uitdagingen, maar ook de kansen zijn groot. Denk bijvoorbeeld aan de noodzakelijke versnelling van de energietransitie en het terugdringen van de klimaatverandering. Alleen door samenwerking tussen de overheid en het bedrijfsleven zijn wij in staat het tij te keren. Bedrijven ? dus ook banken ? staan klaar om die samenwerking aan te gaan. Digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie scheppen kansen voor nieuwe producten, diensten en bijbehorende productieprocessen. In financiële dienstverlening is dit al volop merkbaar; in het dagelijks leven door contactloos betalen, nieuwe apps om je geldzaken makkelijk te regelen en geautomatiseerd beleggingsadvies (soms robots genoemd).

Over bankieren (en bankiers) in de toekomst leest u het nodige in dit thema van Bank|Wereld. Graag wijs ik u op deze plek ook op het feit dat wij bezig zijn Bank|Wereld te vernieuwen. In plaats van vier gedrukte uitgaven ontvangt u voortaan jaarlijks  twee nummers in print, met een speciaal thema. Daarnaast zorgen we voor een continue stroom berichten en verhalen achter het nieuws over de bankensector op Bank|Wereld Online, te vinden op de website van onze vereniging, www.nvb.nl. Zo bent u altijd op de hoogte van wat er speelt. In Bank|Wereld halen we zoveel mogelijk de buitenwereld naar binnen. We laten zien wat er in de bankwereld anno nu gebeurt én laten buitenstaanders aan het woord over wat in hun ogen goed gaat en wat beter kan. Buitenstaanders helpen ons de dienstverlening en rol in de samenleving continu te verbeteren. Over de rol van banken in de samenleving gaat de gastcolumn in dit nummer van Lex Hoogduin, hoogleraar Economics of Complexity and Uncertainty in Financial Markets and Financial Institutions. Hij kent onze sector als geen ander.

Heeft de ‘maatschappelijke bank’ wel de toekomst?, zo vraagt hij zich af. Een interessante vraag, zeker voor de bank als bedrijf. Voor mij staat buiten kijf dat in ieder geval de banken gezamenlijk een maatschappelijke rol hebben te vervullen. Wij hebben dat laten zien rond thema’s als klimaat en internationale mensenrechten. Wij kijken uit naar een intensieve samenwerking van bedrijfsleven en het nieuwe kabinet om Nederland de béste plek te maken; een sterke, duurzame, open samenleving en economie.

Download column (pdf)

Stabiliteit en zekerheid (Bank|Wereld 2016, nr. 4)

De komende verkiezingen voor de Tweede Kamer zorgen voor een spannend eerste deel van 2017. Verkiezingen en referenda in binnenen buitenland leiden in deze tijd tot toenemende onzekerheid. Onze economie – en de bankensector – is daar gevoelig voor. In het zicht van de verkiezingen wordt hier en daar de nuance uit het oog verloren. Zo schoot Jeroen Dijsselbloem uit zijn slof toen hij de opkomst van het populisme primair aan de bankensector weet. De minister doet zichzelf met die uitspraak tekort. Een staaltje banken bashen dat niemand verder helpt.

De financiële sector is uiteraard een veelbesproken onderwerp in de voorlopige verkiezingsprogramma’s. We hoeven het niet op alle punten eens te zijn, maar één ding is zeker: de rol van banken is relevant, voor Nederland en voor ons allemaal. We zien in de verkiezingsprogramma’s zaken die ons aanspreken, zoals de nadruk op dienstbaarheid, meer concurrentie, ruimte voor nieuwe FinTech-spelers, investeren in de Nederlandse economie, het mkb en klimaatbeleid.

Ook wordt in de verkiezingsprogramma’s gesproken over de noodzaak van stevige kapitaalbuffers, ten behoeve van een stabiele bankensector. Wij delen die noodzaak. Daar is de afgelopen jaren hard aan gewerkt en Nederlandse banken lopen hierbij voorop, aldus De Nederlandsche Bank. De zogeheten Common Equity Tier 1% (CET1-ratio) nam toe van gemiddeld 7% vóór de crisis tot 14,9% bij de laatste meting. Dus ruim een verdubbeling, bij een scherpere definitie en dus hogere kwaliteit van de buffers. Ook in dat opzicht zijn de komende maanden spannend, nu het Bazels Comité bezig is een nieuwe herziening van de kapitaaleisen af te ronden. Dit is niet alleen voor banken belangrijk, maar ook voor de BV Nederland en dus voor de Nederlandse politiek. Kapitaaleisen moeten wat ons betreft afgestemd blijven worden op feitelijke risico’s. Doe je dat niet, dan zullen juist relatief stabiele markten, zoals de Nederlandse, hard geraakt worden en ontstaat een prikkel voor banken om meer risico’s te nemen.

Weloverwogen investeren is de komende jaren noodzaak. Graag werken we samen met het toekomstige kabinet aan een investeringsagenda voor Nederland en het vervolmaken van de Europese bankenunie. Een sterker Nederland en een sterker Europa!

Je geld is er veilig en je privacy heilig (Bank|Wereld 2016, nr. 3)

‘Bankfraude naar nul’, luidde onlangs de openingskop van de Telegraaf. Het adagium ‘goed nieuws is geen nieuws’ (afgeleid van het gezegde ‘geen nieuws is goed nieuws’) werd hiermee gelogenstraft. Het goede nieuws was dat de fraude met internetbankieren vier jaar geleden nog goed was voor een schade van tientallen miljoenen euro’s per jaar door phishing en skimming, het afgelopen halfjaar nog slechts anderhalve ton bedroeg. Een compliment voor de ‘speurneus’ van de betrokken
banken en hun klanten, die beter opletten en zich niet snel meer laten misleiden. De campagne ‘Hang op, klik weg, bel uw bank’ (en ‘verstuur nooit uw betaalpas’) betaalt zich uit.

Ons betalingsverkeer is een goed voorbeeld van wat goed gaat in de bankensector. Het Nederlandse betalingsverkeer is goedkoop, efficiënt en gemakkelijk. Je gaat het extra waarderen als je buiten ons land met vakantie bent geweest, en dan hoef je niet eens ver te gaan. Denk aan het gemak van pinnen op elke locatie, ‘Klein bedrag, pinnen mag’, contactloos betalen, betalen met je mobiel en iDEAL. Er is volop innovatie in de bancaire dienstverlening en daar zijn we blij mee. Tegelijk herstelt het algemene vertrouwen van consumenten in banken zich maar langzaam, en dat is begrijpelijk. Niet zelden hoor je dat banken een toontje lager moeten zingen en een extra maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben vanwege het verleden. Incidenten die kunnen leiden tot reportages in consumentenprogramma’s helpen daar niet bij. ‘Zie je wel, daar heb je ze weer’, is dan een veelgehoorde reactie. Of het nu helemaal waar is of niet. Het is belangrijk dat de banken hierover communiceren en transparant zijn over de klanten en hun dienstverlening.

Misschien keert het tij wat sneller dan we nu denken. Natuurlijk moeten banken in de eerste plaats zorgen voor excellente dienstverlening. Daarnaast groeit in de samenleving het onbehagen over het verlies aan privacy door social media, internetgedrag en het gebruik van bepaalde telefoons en tablets. Laat staan als grote elektronicabedrijven zich op de betaalmarkt gaan storten. Dan is de bank zo slecht nog niet. De bank is een ‘digitale kluis’; je geld is er veilig, de fraude sterk verminderd en je privacy heilig. Daar maken wij ons als branche sterk voor

Nieuwe uitdagingen (Bank|Wereld 2016, nr. 2)

De FinTech-revolutie, de lage rente, de mogelijkheden van big data en de opkomst van nieuwe toetreders. Dat zijn verschillende uitdagingen waarmee onze sector vandaag de dag te maken heeft. De bancaire dienstverlening wordt meer en meer gedigitaliseerd. De klant wil het liefst de ‘bank in de broekzak’ hebben. ‘Omni-channelbankieren’ met ruimte voor persoonlijk contact dat nauwelijks nog via het traditionele bankkantoor loopt. Banken en hun klanten weten elkaar ook te vinden via WhatsApp en Skype.

Banken moeten ook blijven veranderen en investeren in de toekomst. Er is geen ruimte voor een pas op de plaats, al lijken de zaken op orde. Nederlandse banken lopen voorop in Europa bij het versterken van hun kapitaalbuffers en dankzij de Europese  bankenunie groeit in Europa een veilig bancair systeem dat bij eventuele problemen geen beroep hoeft te doen op de belastingbetaler.

Ondanks de publieke scepsis ten aanzien van de Europese Unie is Europa voor banken een realiteit en een positieve kracht. Het is in ons maatschappelijk en economisch belang om te blijven werken aan het Europese project van samenwerking en het draagvlak daarvoor bij burgers en bedrijven, zeker na de keuze van het Britse volk om de EU te verlaten. Dat is primair een verantwoordelijkheid van regeringen en volksvertegenwoordigers, maar ook van ons in het bedrijfsleven. Meer dan ooit vraagt de samenleving om bedrijven die helpen maatschappelijke problemen op te lossen. Het vertrouwen in de bankensector is nog niet voldoende hersteld. Daarom moeten we aanspreekbaar, transparant en ‘vooral eerlijk zijn’, zoals onze Raad van Kinderen ons terecht voorhoudt!

FinTech: kans of bedreiging? (Bank|Wereld 2016, nr. 1)

FinTech is hot. Met grote snelheid dienen nieuwe initiatieven zich aan.

Start-ups, bestaande grote technologische instellingen en zeker ook banken hebben de focus gericht op de mogelijkheden die de technologische vooruitgang klanten en ondernemingen kan bieden. Van betalingsverkeer tot vermogensbeheer, van peer-to-peer-leningen tot crowdfunding, richt een nieuwe generatie van start-ups haar ontwrichtende kracht op het hart van de industrie. En FinTech groeit snel. Uit recent onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) blijkt dat de durfkapitaalinvesteringen in FinTech-bedrijven vorig jaar is gestegen van 2 miljard dollar in 2010 tot 20 miljard dollar. McKinsey verwacht dat in de komende vijf jaar een derde van de inkomsten van de banken onder druk zal komen. 10 procent gaat naar nieuwe spelers en de winstmarge zal dalen met 15 procent.

Worden banken daarmee in de toekomst overbodig? Dat denk ik niet. Ik geloof dat er altijd plaats zal zijn voor banken die zich met een niet-aflatende nieuwsgierigheid kunnen aanpassen aan de veranderende behoeften van hun klanten. Banken zijn FinTech-bedrijven avant la lettre. Kijk maar naar het internetbankieren en alle vernieuwingen in het betalingsverkeer. Er zijn proeven met het gebruik van de betaalpas in het openbaar vervoer en met iDIN: een nieuwe dienst van de banken waarmee consumenten zich bij andere organisaties online kunnen identificeren, met de veilige en vertrouwde inlogmiddelen van hun eigen bank. Er zijn enorme innovaties aan de gang, en niet alleen bij banken. Een goede samenwerking tussen banken, nieuwkomers, overheid en toezichthouders is belangrijk. Om samen te komen tot een sterk financieel digitaal ecosysteem. Dat gaat niet vanzelf.

Recent onderzoek van Rabobank, ING Nederland, Holland FinTech en adviesbureau Roland Berger liet zien dat de Nederlandse FinTech-sector oploopt tegen verouderde regelgeving, onvoldoende kennis bij toezichthouders en gebrekkige samenwerking tussen alle betrokkenen. Daarom is het goed dat AFM en DNB FinTech inmiddels stevig op de agenda hebben gezet en dat minister Dijsselbloem Willem Vermeend heeft aangesteld als ‘FinTech-ambassadeur’ met als doel de aanwezige barrières te slechten zodat we geen economische groeikansen missen. Wij trekken graag samen met hem op. Nederlandse banken hebben immers een traditie hoog te houden op het gebied van financiële innovatie: van de oprichting van de Amsterdamse Wisselbank in 1609 die de basis legde voor het girale bankverkeer tot online bankieren waardoor we internationaal vooroplopen. En dat moeten we zo houden!

Een gezond klimaat (Bank|Wereld 2015, nr. 4)

Als u dit leest, is de internationale Klimaattop COP 21 in Parijs net achter de rug. Hopelijk met een goede uitkomst, want klimaatverandering is een van de belangrijkste vraagstukken van deze tijd. Banken maken economische activiteiten, waaronder ook de financiering van groene energie, mede mogelijk en kunnen dus een positieve invloed hebben op de gevolgen hiervan voor ons klimaat. Maar banken kunnen het niet alleen. Vanuit dat vertrekpunt hebben wij aan de  vooravond van de top een gezamenlijk gebracht, met daaronder de handtekeningen van twaalf CEO’s van banken en die van mij. Banken streven naar meer transparantie over de gevolgen die hun leningen en investeringen hebben voor het klimaat zodat zij daar hun beleid op kunnen richten. Bedrijven en instellingen moeten worden aangemoedigd deze informatie openbaar te maken en hun CO2- uitstoot te verlagen.

Naast het klimaatstatement werken we als bankensector ook gezamenlijk aan andere aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Samen met de overheid en ngo’s willen we afspraken maken om wereldwijd schendingen van mensenrechten tegen te gaan. U leest daar meer over in het  interview met minister Ploumen en bestuursvoorzitter Wiebe Draijer van Rabobank in deze Bank|Wereld. Een gezond klimaat in vele opzichten; daar zetten wij ons voor in. Niet alleen als het gaat om de natuur en mensenrechten maar ook in de relatie tussen banken en hun klanten en de rest van de samenleving. Door het voeren van een dialoog met onze stakeholders en aanspreekbaar te zijn, ook als het moeilijk is. Gelukkig zijn de economische vooruitzichten voor 2016 voor velen positief en heeft het Nederlandse bedrijfsleven goede papieren om – opnieuw - de vleugels hier en over onze grenzen uit te slaan. Als financiers van onze economie willen we ervoor zorgen dat onze klanten de kansen die er zijn, kunnen benutten. Dat vraagt om een stabiele, slagvaardige en innovatieve bankensector met ‘state of the art’ dienstverlening. In die richting hebben we het afgelopen jaar weer stappen gezet en daar gaan we in 2016 mee door. Met onze klanten en onze stakeholders midden in de samenleving.

Samen werken aan een dienstbare sector (Bank|Wereld 2015, nr. 3)

Het versterken van het vertrouwen in de bankensector is een zaak van alle banken afzonderlijk en van het collectief, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Het verbeteren van hun dienstverlening is uiteraard een zaak van de banken zelf. Beide elementen (vertrouwen en dienstverlening) kwamen terug in de eerste Vertrouwensmonitor banken die wij op 28 september jongstleden presenteerden aan minister Dijsselbloem.

Het vertrouwen in de bankensector is nog steeds laag, zo blijkt uit de meting onder consumenten in de monitor. Mensen vertrouwen hun eigen bank net iets meer dan de sector als geheel. Maar voor de hele sector is er werk aan de winkel. Er is waardering en er zijn verbeterpunten, vooral waar het gaat om de communicatie met de klant en hulp als er problemen zijn.

Deze aandachtspunten (communicatie en hulp bieden) kwamen eerder ook aan de orde bij mkb-bedrijven die door economische tegenspoed bij hun bank in ‘bijzonder beheer’ terechtkomen. Bedrijven willen weten wat ze in dat geval van hun bank kunnen verwachten. De NVB en haar leden publiceerden daarom een  handreiking met tien punten waarin dat wordt beschreven. U vindt deze op deze website. Het is van belang dat banken hun afwegingen goed uitleggen en klanten meenemen in de werkwijze van bijzonder beheer. Iedere bank zal vervolgens zelf laten zien hoe zij invulling geeft aan de tien punten.

Ook de top voor de financiering van het mkb die wij op 21 september met de overheid en het bedrijfsleven organiseerden, was een goed voorbeeld van optreden vanuit de bankensector als ‘eenheid in verscheidenheid’. Gezamenlijk lanceerden we de Nationale Financieringswijzer die ondernemers de weg wijst naar de juiste financiering van hun ambities. Als dat een lening van een bank is – maar dat kan ook bijvoorbeeld crowdfunding of een kredietunie zijn – komt de bezoeker via de website Forward in financiering van de gezamenlijke banken uiteindelijk terecht bij een bank naar keuze.

Zo werken we samen hard aan een betrouwbare, dienstverlenende en concurrerende bankensector. Feedback van stakeholders en uit de samenleving is daarbij meer dan welkom!

Eén universum (Bank|Wereld 2015, nr. 2)

Een reputatie is een kwetsbaar bezit. Vorig jaar zagen wij in onderzoek van TNS NIPO een opvallende verschuiving op de vraag hoe het publiek aankijkt tegen banken; van ‘negatief’ naar ‘neutraal’. Dat was winst ten opzichte van de jaren daarvoor. Maar die winst leek de afgelopen maanden te verdampen met de discussie over beloningen bij enkele banken. De emotie in de samenleving over banken zit nog altijd diep. Je ziet het onder andere aan de volle zalen van de Verleiders, de steun voor het burgerinitiatief over geldschepping en de verkoopcijfers van het boek ‘Dit kan niet waar zijn’ van Joris Luyendijk. Ook politici laten zich niet onbetuigd. Minister Dijsselbloem sprak over ‘een graat in zijn keel’ en de minister-president Rutte zei ‘toedeledokie’. Jesse Klaver zag twee totaal verschillende universa.

Zijn we terug bij af? Dat geloof ik niet. Openbare debatten over geldschepping en het boek van Joris Luyendijk waar bankiers actief aan deelnamen, laten zien dat de sector niet berust in een gepolariseerde werkelijkheid. We treden naar buiten, zoeken de discussie op en zijn bereid naar anderen te luisteren en onze argumenten te wisselen. Gelukkig zijn er signalen dat langzaam maar zeker het besef doordringt dat in de bankensector de afgelopen jaren op tal van fronten versterking en vernieuwing heeft plaatsgevonden. Of het nu gaat om kapitaalbuffers, het dienen van het klantbelang of cultuur en gedrag.

Zijn we er dan? Geenszins, er moet nog veel gebeuren. We moeten bereid zijn ons beleid – ook als we daarmee niet de populariteitsprijs verdienen in het debat – toe te lichten. En zo nodig aan te passen als we ervan overtuigd raken dat we het beter anders kunnen doen. Dat vraagt van beide kanten in het debat een open houding en de bereidheid op elkaars argumenten in te gaan. Dat is ook noodzakelijk. Want als de afgelopen jaren één ding duidelijk hebben gemaakt, is dat banken en samenleving in hetzelfde schuitje zitten; één universum.

Laten we daar met elkaar duurzaam een succes van maken!

Omdat het ons vak is (Bank|Wereld 2015, nr. 1)

Met veel enthousiasme hebben zo’n 3.000 medewerkers van banken ruim 4.500 financiële gastlessen gegeven op basisscholen in het hele land: van 9 tot en met 13 maart was het weer de Week van het geld. Nog steeds doen ieder jaar meer bankiers mee en bereiken we meer kinderen dan het jaar ervoor; dit jaar tegen de 150.000. Bijna 40% van alle basisscholen is betrokken. Een prachtige manier om de maatschappelijke rol van banken in te vullen en de brug te slaan naar de jeugd. Dat is niet alleen nuttig en leerzaam maar ook vooral erg leuk om te doen!

Ik gaf een gastles tijdens het openingsevenement van de Week van het geld in Capelle aan den IJssel. Met groep 7 van Openbare Basisschool West speelde ik de spannende Cash Quiz. Halverwege de les kwamen Koningin Máxima en staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs binnen. Zij gingen met groepjes leerlingen in gesprek gingen over een van de quizvragen. De Koningin is erevoorzitter van het Platform Wijzer in Geldzaken en een uitgesproken ambassadeur voor het belang van financiële educatie.

Als actieve twitteraar trof ik naast vele positieve tweets over de Week van het geld ook kritische en zelfs wat cynische opmerkingen aan. Die kwamen samengevat neer op: Hoe kunnen de medewerkers van banken die zelf grote fouten hebben gemaakt kinderen onderwijzen? Natuurlijk moeten we leren van de in de aanloop naar de kredietcrisis gemaakte fouten – daar zijn we nog volop mee bezig.

Het belang van de klant moet weer in het middelpunt staan en over hoe banken dat invullen, treft u in dit nummer van Bank|Wereld een aantal artikelen aan. Als wij in de Week van het geld voor de klas staan, is dat om kinderen onze kennis over te dragen. De rol van banken in ieders leven is onmiskenbaar. Allemaal hebben we ermee te maken. Wij willen onze kinderen graag helpen te leren met geld om te gaan, om nu en later verantwoorde financiële keuzes te maken en (iets abstracter) beter te begrijpen hoe onze economie werkt. Omdat dat ons vak is en banken naar hun aard dienstverlenend zijn. Daarbij zijn we eerlijk over de risico’s die banken en hun klanten soms lopen. Misschien juist omdat we onze neus zo hard hebben gestoten.

En trouwens, op Twitter ben ik te volgen via mijn account @chrisbuijink. Ik ontmoet u daar graag! Tot slot, alle collega’s die de klas zijn ingegaan: Bedankt! En tot volgend jaar!