Banken positief over Warmtefonds

25 mei 2020
Nederlandse banken zijn positief over de oprichting van een Warmtefonds dat leningen moet gaan verstrekken aan huiseigenaren die de woning moeten verduurzamen, maar vanwege de leennormen niet terecht kunnen bij een reguliere hypotheekverstrekker. Wel zetten banken vraagtekens bij de hypothecaire dekking van een lening van het Warmtefonds omdat het hierdoor lastig wordt om de hypotheek over te sluiten naar een andere aanbieder. Dit bemoeilijkt de positie van de zittende woningeigenaren. Het zou daarom beter zijn als het Warmtefonds leningen gaat verstrekken zonder hypothecaire dekking. Dat schrijft de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) in reactie op het voorstel voor de Wijzigingsregeling hypothecair krediet juli 2020.

Verruiming leennormen

Het Warmtefonds richt zich specifiek op diegenen die niet mee kunnen doen, door bijvoorbeeld het inkomen of de hypotheeklasten, maar wel met de transitie mee moeten doen, vanwege druk vanuit een wijkaanpak of woningcorporatie. In de voorgestelde wijziging worden twee uitzonderingen voorgesteld om af te wijken van de zogenoemde Loan-to-Value-norm van maximaal 100% hypotheek ten opzichte van de waarde van de woning; ten eerste in het geval van het aardgasvrij maken of treffen van energiebesparende maatregelen bij een wijkaanpak, en ten tweede in het geval de woning onderdeel is van een blok of straat wat de woningcorporatie wil verduurzamen (het zogenaamde gespikkeld bezit). De NVB kan zich vinden in verruiming van de leennormen voor mensen die anders niet mee kunnen in de verduurzamingsopgave. Verruiming van de leennormen voor deze doelgroep zijn uitlegbaar omdat het Warmtefonds het risico op een restschuld ondervangt. Wel wil de NVB waken voor overkreditering, omdat het risico bestaat dat mensen investeren in hun woning en vervolgens geconfronteerd worden met een lagere meerwaarde of lagere verkoopwinst van hun woning. De NVB roept daarom de overheid op oog te blijven houden voor de relatie tussen de investering en de woningwaarde.

Hypothecaire dekking

De hypothecaire dekking van het Warmtefonds kan met name de zittende woningeigenaren in een lastige situatie brengen. Op basis van het voorstel veronderstelt de NVB dat het Warmtefonds een tweede of volgende hypotheek zal vestigen. Als consumenten hun hypotheek willen oversluiten naar een andere aanbieder, en dus hun hypotheek aflossen bij de huidige aanbieder, volgt automatisch een rangwisseling. Het Warmtefonds wordt hiermee eerste hypotheekhouder. Doordat het merendeel van de geldverstrekkers voor de financiering van een woning geen tweede hypotheekrecht accepteert, kunnen consumenten geen nieuwe hypotheek krijgen. De NVB stelt daarom voor om het Warmtefonds niet via de Tijdelijke regeling hypothecair krediet maar via separate wetgeving te regelen, zodat het een lening zonder hypothecaire dekking wordt.