Banken in visiedocument: ‘Digitale innovatie moet speerpunt beleid worden’

03 juli 2020
De coronacrisis maakt duidelijk dat Nederland – nu en in de toekomst – moet kunnen terugvallen op een financiële sector die lokaal is geworteld. Inbedding van de financiële sector in de Nederlandse samenleving is belangrijk om lokale risico’s op waarde te kunnen schatten en om problemen in de samenleving te kunnen begrijpen en te helpen oplossen. Daarom pleit de bankensector ervoor om het belang van de financiële sector voor Nederland meer prioriteit te geven. Digitale innovatie in de financiële sector moet een van de speerpunten van het Nederlandse beleid worden. Alleen op die manier kan de financiële sector ook in de toekomst een belangrijke bijdrage blijven leveren aan het verdienvermogen van Nederland.

Banken willen volop bijdragen aan de digitale toekomst van Nederland en aan het oplossen van deze uitdaging, zo stellen zij in het visiedocument “Digitaal met de mens centraal – Bankieren in de 21ste eeuw – dat de Nederlandse Vereniging van Banken vandaag heeft gepubliceerd. De visie is geschreven met het oog op de komende kabinetsperiode en bevat aanbevelingen voor de overheid,  de toezichthouders en de sector zelf.

Doordat Nederland voorop loopt in digitale financiële dienstverlening, kunnen veel bankzaken ook tijdens de coronacrisis bijna ongehinderd plaatsvinden. Ondernemers en consumenten kunnen op afstand geholpen worden bij de aanvraag van een krediet of van uitstel van aflossingen. Tegelijkertijd worden knelpunten zichtbaar waar dienstverlening nog niet digitaal is. Een digitale identiteit en een digitale handtekening zijn nodig om processen volledig te digitaliseren. Ook wordt het belang van een robuuste digitale infrastructuur duidelijk en moet de online veiligheid van consumenten en bedrijven worden versterkt.

Banken zitten in de voorhoede van de wereldwijde digitale transformatie van de dienstverlening. Consumenten en bedrijven verwachten een minstens even goede klantervaring bij banken als bij internetbedrijven: snelle dienstverlening die altijd en overal beschikbaar is, en die persoonlijk en relevant is. Banken investeren continu om aan deze verwachtingen te voldoen.

Op dit moment zijn banken veruit de belangrijkste financier van bedrijven en gezinnen in Nederland. Het is echter niet vanzelfsprekend dat Nederlandse financiële instellingen kunnen concurreren met wereldwijd opererende digital-only spelers of BigTech. Zeker aangezien de spelregels niet voor alle partijen hetzelfde zijn. Dat vraagt dat ook het toezicht op financiële dienstverlening beter geschikt wordt gemaakt voor de digitale economie.

Volgens het kabinet hebben 2,5 miljoen Nederlanders moeite met digitale diensten. Banken vinden het belangrijk dat de digitale kloof zoveel mogelijk wordt beperkt, ook in de financiële dienstverlening. Banken proberen daarom hun digitale bankdiensten toegankelijk te maken en te houden voor zoveel mogelijk mensen en zorgen zij voor toegankelijkheid van financiële diensten voor diegenen die niet mee kunnen in de digitale samenleving. Tegelijkertijd komen er spelers op de markt die volledig digitaal werken en zich richten op technisch onderlegde klanten. Zij hoeven zich geen zorgen te maken over toegankelijkheid voor kwetsbare klantgroepen. Daardoor bestaat het risico dat traditionele banken onevenredig worden belast met de maatschappelijke zorg voor Nederlanders die moeite hebben met digitale financiële dienstverlening.

Andere aanbevelingen in de bankenvisie aan de overheid en de toezichthouders zijn:

  • Formuleer een heldere visie op de financiële sector van de toekomst en vertaal deze dóór naar Europese regelgeving, zoals via de Europese datastrategie en AI-strategie en meer specifiek de digital finance strategy en het EU-raamwerk voor crypto-assets.
  • Maak het speelveld gelijk voor alle spelers die financiële diensten aanbieden, door regelgeving te baseren op het principe ‘zelfde activiteiten, zelfde risico’s, zelfde regels, zelfde toezicht’.
  • Waarborg dat iedereen mee kan komen in de digitale samenleving door nog meer aandacht te besteden aan digitale vaardigheden in het onderwijs. Geef meer prioriteit aan cybersecurity en digitale veiligheid voor consumenten en bedrijven.
  • Bied ruimte binnen duidelijke kaders voor toepassing van nieuwe technologieën, zoals een wetgevend kader voor crypto-assets en verhoog het ambitieniveau voor Artificiële Intelligentie (AI).
  • Laat toezichthouders innovatie in de bankensector meer ondersteunen en bied onder meer een verbeterde regulatory sandbox om nieuwe technologieën uit te proberen en innovatieve verdienmodellen te ontwikkelen.
  • Stimuleer publiek-private samenwerking en onderzoek (bedrijfsleven, overheid, wetenschap) rond sleuteltechnologieën, zoals quantumtechnologie en AI.

Minister Hoekstra (Financiën) nam het visiedocument virtueel in ontvangst. Daarbij sprak hij onderstaande videoboodschap uit.