Zes vragen over de leidraad vergoeding bij vervroegd aflossen hypotheek

22 maart 2017

Zes vragen over de leidraad vergoeding bij vervroegd aflossen hypotheek


Deze week publiceerde de AFM de leidraad 'vergoeding voor vervroegde aflossing van de hypotheek'.

Zes vragen hierover aan Nicoline Tijssen, adviseur Consumentenzaken van de Nederlandse Vereniging van Banken.

1. Waarom volgen de banken de leidraad van de AFM voor de vergoeding bij vervroegd aflossen?

De AFM-leidraad ‘vergoeding voor vervroegde aflossing van de hypotheek’ geeft banken en hun klanten duidelijkheid over de berekeningswijze van de vergoeding voor vervroegd aflossen. Sinds 14 juli 2016, het moment dat de Europese hypothekenrichtlijn in de Nederlandse wetgeving is geïmplementeerd, mag de vergoeding voor vervroegd aflossen niet hoger zijn dan het financieel nadeel dat de bank hierdoor lijdt. De AFM biedt in haar leidraad een aantal uitgangspunten voor de wijze waarop dat financieel nadeel kan worden berekend. Alhoewel de AFM aangeeft dat er meer manieren mogelijk zijn om de vergoeding te berekenen, zullen alle banken vanaf de datum van implementatie van de Europese hypothekenrichtlijn de vergoeding conform de leidraad gaan berekenen. Dit geeft klanten nog meer houvast wanneer zij vervroegd willen aflossen op de hypotheek.

2. Was de berekeningswijze van de banken tot nu toe in het nadeel van de klant?

Zoals de AFM zelf ook aangeeft, zijn er meerdere methoden mogelijk om het financieel nadeel te berekenen. Als banken in het verleden een andere methode hanteerden wil dat nog niet zeggen dat ze meer dan het financieel nadeel rekenden. We hebben in de afgelopen maanden samen met de AFM intensief gekeken naar die verschillende benaderingen. De AFM heeft toen een aantal keuzes gemaakt die uitsluiten dat een hypotheekverstrekker meer dan het financieel nadeel rekent. Keerzijde hiervan is dat banken hierdoor niet in alle gevallen het volledige financiële nadeel vergoed krijgen. Maar we snappen dat de AFM hier een keuze vanuit het klantbelang maakt. Het is goed dat daar nu meer uniformiteit in ontstaat. Dat is winst voor zowel klant als bank.

3. Hoe was de klant beschermd voor 14 juli 2016?

Voor de implementatie van de Mortgage Credit Directive (Europese Hypothekenrichtlijn) berekenden banken de vergoeding op basis van de toen geldende wet- en regelgeving en zoals zij dat met hun klanten contractueel hadden afgesproken. Mochten er vragen zijn over de voor de klant geldende voorwaarden en toegepaste berekening, dan kunnen klanten natuurlijk contact met de betreffende bank opnemen.

4. Waarom passen banken geen langere periode van terugwerkende kracht toe?

De AFM heeft aangegeven dat de uitgangspunten van de leidraad gelden voor vervroegde aflossingen vanaf 14 juli 2016, het moment dat de Europese hypotheken richtlijn van kracht werd. Voor die tijd berekenden banken de vergoeding op basis van de toen geldende wet- en regelgeving en zoals zij dat met hun klanten contractueel hadden afgesproken.

5. Hoe kunnen klanten ervan verzekerd zijn dat de berekening ook in de toekomst correct is?

Alhoewel iedere bank gebruik maakt van de Netto-Contante Waarde methode kon de berekeningswijze op details afwijken. Banken concurreren immers met elkaar. Niet alleen op prijs maar ook op de voorwaarden van hun producten. Bij de ene bank mag er bijvoorbeeld jaarlijks 10% vergoedingsvrij aflossen, bij de andere bank is dat 20%. Zo waren er ook verschillen in de wijze waarop de vergoeding bij vervroegd aflossen werd berekend. Iedere bank deed dat zoals zij dat in de voorwaarden van de hypotheek met de klant hadden afgesproken. De interpretatie van de AFM verschilt echter op enkele onderdelen iets van de berekeningswijze van de verschillende banken, omdat zij op enkele onderdelen afwegingen hebben gemaakt die betekenen dat er minder dan het financieel nadeel in rekening wordt gebracht. Hoewel banken zorgvuldig invulling hebben gegeven aan de normen die gelden sinds 14 juli 2016, heeft de AFM op enkele punten gekozen voor een andere interpretatie. Banken zullen de interpretatie van de AFM gaan volgen.

6. Op welke termijn gaan banken hun klanten terugbetalen bij te hoog berekende ‘boeterentes’?

De aanpassingen die de AFM vraagt zijn impactvol om uit te werken en te implementeren voor de verschillende hypotheekvormen in de processen en systemen. Het herberekenen van de betaalde vergoedingen zal daarom enige tijd vergen. Bovendien zal het soms moeilijk zijn de actuele gegevens van de klant te achterhalen als deze een hypotheek heeft afgesloten bij een andere bank. De overtuiging is er dat banken alles op alles zetten om de herberekening z.s.m. te laten plaatsvinden. Banken streven er naar uiterlijk voor het einde van het jaar alle betreffende klanten een herberekening aan te bieden.