Stimuleren, aanjagen, ruimte bieden; interview Chris Buijink in Goed Bestuur & Toezicht over innovatie

05 juli 2017

De financiële sector in Nederland, traditioneel een belangrijke en internationaal actieve bedrijfstak, kan een belangrijke rol spelen in de verdere vergroting van het innovatieve vermogen van Nederland. Als vertegenwoordiger van de sector is de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) dan ook nauw betroken bij de initiatieven van Hemingway – Professional governance om het intern toezicht bij ondernemingen en andere organisaties meer ‘innovation savvy’ te maken. Goed Bestuur & Toezicht sprak met Chris Buijnk, voorzitter van de NVB, over innovatie in de financiële sector en de rol van de NVB daarin.

Hoe kunnen banken bijdragen aan (corporate) innovatie?

“Door volop in te zeten op de mogelijkheden die digitaal bankieren biedt en actief te werken aan innovatie met de deuren open. Je ziet steeds meer open samenwerking tussen FinTechs en banken en eigen bancaire initiatieven ontstaan zoals recent nog met Payconiq. Payconiq is een nieuwe mobiele betaaldienst waarmee via één app direct online, onderweg en onderling betaald kan worden. ABN AMRO, ASN Bank, ING, Rabobank, RegioBank en de Volksbank (SNS Bank, ASN Bank en RegioBank) hebben onlangs aangekondigd aan te gaan samenwerken om dit betaalinitiatief Payconiq deze zomer in Nederland te introduceren.”

Wat zijn op dit moment de knelpunten in de financiële aspecten (bv financiering, risico’s) van innovatie?

“Het is van belang dat zowel de regelgever als de toezichthouders ruim baan geven aan innovatie in de sector zonder dat daarbij de klant onnodige risico’s gaat lopen en zonder dat daarbij het level playing field in gevaar komt. Het is dus goed dat er een ‘regulatory sandbox’ is gecreëerd door de toezichthouders waar nieuwe concepten uitgeprobeerd kunnen worden. Daarbij moeten bestaande banken ook de mogelijkheid hebben om ‘mee te spelen’. Bij snelle digitale  toepassingen voor klanten, bijvoorbeeld een lening via je smartphone, is het van belang dat de klant goed weet hoe zijn privacy beschermd blijft.”

Is de betekenis van de banken voor het innovatieproces verminderd door de opkomst van alternatieve financieringsvormen?

 “Wij geloven in gestapeld financieren. Banken krijgen bij financieringsvragen van klanten steeds meer een regierol waarbij de bank niet noodzakelijkerwijs zelf de (gehele) financiering doet maar als adviseur de vertrouwde partij is in het optimaal bedienen van een klant. Dit kan bij een mkb-onderneming in het ene geval financiering betekenen, in het andere geval advies naar versterking van het eigen vermogen of investering door middel van private equity en in weer een ander geval een combinatie van bijvoorbeeld crowdfunding en bancaire financiering. De rol van banken vermindert dus niet zo zeer maar verandert wel.”

Wat is volgens u de rol van intern toezicht en die van extern toezicht bij (corporate) innovatiebeleid?

 “In de tweede Code Banken is niet voor niets opgenomen dat commissarissen mede zorg dragen voor goede ‘checks & balances’ en het borgen van een robuuste IT infrastructuur. De commissaris moet zich realiseren dat hij/zij toezicht houdt op een sterk van karakter veranderend bedrijf. Waarbij snel geïnnoveerd wordt en mogelijk ook projecten snel starten en weer stoppen. De kennis van de commissaris moet daarbij up-to-date zijn als het gaat om de kansen en bedreigingen die technologie biedt. Ik denk aan zaken als blockchain, kunstmatige intelligentie en outsourcing van werkzaamheden. Ook moet de commissaris goed omgaan met de dilemma’s, bijvoorbeeld bij gebruik van big data. De externe toezichthouder borgt het gelijke speelveld, in die zin dat voor dezelfde activiteiten dezelfde regels gelden. Ook geeft deze op verantwoorde wijze ruim baan aan innovatie en bekwaamt zichzelf ook op het gebied van kennis.”