Maatschappelijk Forum: Verduurzaming van je huis, hoe kan de bank helpen?

12 december 2019
Wat verwachten klanten van hun bank bij het verduurzamen van woningen? Daarover ging het vierde Maatschappelijk Forum van de Nederlandse Vereniging van Banken op 3 december 2019. Klanten gingen hierover in gesprek met bestuurders van ABN AMRO, ASN Bank (onderdeel van de Volksbank), BNG Bank, ING en Triodos.

Nederlandse banken hebben beloofd hun financieringen en beleggingen in lijn te brengen met het klimaatakkoord van Parijs. Dat betekent ook iets voor hun klanten. De meeste hypotheekklanten bijvoorbeeld wonen in huizen die nog veel CO2 uitstoten. Er zal heel wat geïnvesteerd moeten worden om die uitstoot terug te brengen. Wat verwachten klanten op dit punt van hun bank? Willen zij worden geadviseerd over bijvoorbeeld isolatie en zonnepanelen, over financieringsmogelijkheden en geschatte opbrengsten? Of vertrouwen zij liever op andere partijen, zoals de overheid? Tijdens het forum werd onder meer gesproken over de redenen waarom woningeigenaren wel of juist niet investeren in energiebesparing. Over de vraag of je voor een energiezuiniger huis méér of juist minder hypotheek zou moeten krijgen. En over de vraag wie nou eigenlijk de meest betrouwbare bron is voor informatie over het rendement op je investering.

Kosten en baten

Uit onderzoek van een bank blijkt dat de kostenbesparing de belangrijkste reden is om energiebesparende maatregelen te nemen. Verhoging van comfort is een tweede belangrijk argument. Maar mensen schatten de kosten van maatregelen vaak hoger in dan ze in werkelijkheid zijn. Ook voor sommige aanwezigen zijn de kosten een drempel. Een afwachtende houding is begrijpelijk, vinden ook de banken tijdens het forum. Immers: de meeste gemeenten hebben nog niet bepaald hoe de warmtevoorziening eruit gaat zien. Ook de informatievoorziening over de kosten en subsidiemogelijkheden laat te wensen over – zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Moeten banken in dat gat springen? Tijdens het forum blijkt dat lang niet alle aanwezige klanten daarop zitten te wachten. Zij wijzen erop dat banken ook hun eigen financieel belang hebben. De aanwezige banken – en ook sommige klanten – benadrukten juist dat dit als maatschappelijk opdracht gezien wordt. Sommigen verwachten dus juist wel advies. Kortom: als banken aan al deze verschillende wensen willen voldoen, moeten zij een breed palet aan diensten en producten op de plank hebben liggen.

Al snel kwam de vraag op tafel hoe banken verduurzaming nu het beste stimuleren: door meer financiering te verstrekken voor een huis met een goed energielabel, of juist door meer te lenen aan mensen die een woning kopen waar nog heel veel aan moet gebeuren? Op dit moment weegt het verschil in energielasten tussen woningen met verschillende energielabels niet mee in de bepaling van de hypotheekruimte. De meeste aanwezigen vonden het logisch om dat wel te gaan doen. Maar men verschilde van mening over hóe het zou moeten meetellen. De hogere energierekening van een G-label woning maakt dat er minder ruimte overblijft om een hypotheek van te betalen. Tegelijkertijd vinden sommigen dat banken mensen met een G-label woning juist veel meer moeten helpen om te verduurzamen.

“Het was al moeilijk genoeg om een hypotheek te krijgen. Ik heb liever dat de bank zegt: ‘Je mag het huis kopen, maar je moet wél beloven om het binnen tien jaar te verduurzamen’.”

Tekst loopt door onder de video

Nieuwe oplossingen

Kunnen nieuwe financieringsvormen helpen om meer klanten goed te bedienen? In het kader van het Klimaatakkoord spreken banken en overheid onder meer over de mogelijkheid om een verduurzamingslening aan een woning te koppelen, in plaats van aan een persoon: gebouwgebonden financiering. Zo’n lening verhuist niet met je mee als je je huis verkoopt, maar gaat automatisch over op de volgende eigenaar. Sommige van de aanwezige klanten vinden dit wel interessant. Anderen vragen zich af of ze de gevolgen wel goed kunnen overzien. Want wat doet zo’n financiering met de woningwaarde? Weer een andere klant wil liever zelf sparen en daarna investeren in verduurzaming, dan er een lening voor aangaan – gebouwgebonden of niet. Een bankbestuurder werpt tegen dat het juist voor mensen met een kleinere portemonnee verstandig kan zijn om éérst die energiebesparing voor elkaar te krijgen. Dan hou je immers meer ruimte over voor andere uitgaven.

“Juist voor mensen die weinig te besteden hebben is het logisch om eerst de winst te pakken van energiebesparing.”

Tekst loopt door onder de foto

Lastig, maar ook leuk

Tot slot wordt nog gediscussieerd over de vraag of mensen niet veel meer zelf moeten kunnen bepalen hoe zij bijdragen aan het Klimaatakkoord. Investeren in energiebesparing is immers maar een van de vele manieren. Een warme trui aantrekken en de verwarming laag zetten helpt ook, net als duurzaam eten. Maar de meeste aanwezigen vinden een beetje sturing wel prettig – vooral vanuit de overheid. Bovendien hebben veel mensen een zetje nodig om aan de slag te gaan met hun huis. Gelukkig blijkt, zowel uit onderzoek als uit het gesprek vandaag, dat als de horde eenmaal genomen is, er ook comfort voor terugkomt. En voor sommigen nog meer.

“Ik heb net gekeken hoeveel energie ik vandaag heb opgewekt. Daar kan ik enorm van genieten!”

Maatschappelijk Forum

Het Maatschappelijk Forum is een initiatief van de Nederlandse Vereniging van Banken, in reactie op een advies van de Monitoring Commissie Code Banken. Het is een direct, informeel gesprek tussen bankbestuurders en klanten over maatschappelijke vraagstukken, bedoeld om de kloof tussen bank en klant te overbruggen.