Jeroen Pels: “Banken kunnen hierin hun nutsfunctie pakken en positief verschil maken”

06 augustus 2019
Jeroen Pels, hoofd Private Banking en Hypotheken bij Triodos Bank, was nauw betrokken bij de totstandkoming van het Klimaatakkoord. De vraag: hoe gaan we de transitie bekostigen? speelt op ieder onderdeel van het akkoord, aldus Pels: “Banken kunnen hierin echt hun nutsfunctie pakken en het positieve verschil maken.”

Op 10 juli jl. committeerde de financiële sector zich in het bijzijn van minister Wopke Hoekstra aan de klimaatdoelen van het kabinet, waarmee ze het initiatief uitspraken om bij te dragen aan de uitvoering van het Akkoord van Parijs en het nationale Klimaatakkoord. “Een belangrijke mijlpaal”, vindt Pels. “De banken willen hun eigen balansen in lijn brengen met de klimaatdoelen van Parijs en zetten daar hun handtekening onder.” Hij is trots op de totstandkoming van het Klimaatakkoord. “Ik denk dat weinig landen dit Nederland nadoen. Met cross-sectorale tafels van commerciële sectoren, overheden en maatschappelijke instanties samen een totaalpakket aan maatregelen opleveren die echt wat in beweging gaat zetten.” Trots is hij ook op de bijdrage die de banken hebben kunnen leveren. “Doordat we als banken aan tafel zaten, konden we het debat beïnvloeden en direct reflecteren op wat wel en wat niet verantwoord is. En waar ruimte en dus handelingsperspectief is. Banken kunnen hier echt hun nutsfunctie pakken en het positieve verschil maken.”

Jeroen Pels

Onze generatie

Tegelijkertijd is hij enigszins kritisch op het akkoord. “Het had best wat ambitieuzer mogen zijn. Klimaatactivist Nic Balthazar zei het heel treffend: ‘We zijn de eerste generatie die de gevolgen ziet van de klimaatopwarming, maar ook de laatste die er iets aan kan doen.’ Moeten we dan niet wat verder gaan?” Pels geeft twee voorbeelden van thema’s die wat hem betreft onderbelicht zijn gebleven:  “Circulariteit had meer uitwerking en aandacht verdiend. Daarnaast zullen we niet alleen fossiele brandstof moeten afbouwen, maar ook actief moeten afstoten. Dat geldt voor iedere sector, zeker ook voor de financiële sector.”

Toegankelijke leningen

Pels was lid van de sectortafel Gebouwde omgeving, en voorzitter van een werkgroep gericht op het financieren van de verduurzaming van particuliere woningen. “Belangrijke vraag daarbij is: hoe zorgen we dat de consument de transitie ook kan betalen? We hebben in mogelijkheden gedacht, maar ook zorgvuldigheid betracht. Als je alleen kijkt naar duurzaamheid, ligt overkreditering op de loer; dat iemand te veel leent in verhouding tot de woningwaarde of het inkomen. Het moet óók sociaal en verantwoord blijven, er is draagvlak nodig voor deze opgave.”

Geen idealisme

De keuze voor verduurzamen van een woning ligt uiteindelijk bij de consument. Toch benadrukt Pels dat banken hierin hun verantwoordelijkheid kunnen nemen. “Maandelijks passeren er bij notarissen duizenden woningen waar nog niets mee gebeurt. Draai eerst die kraan dicht.” Dat vraagt om een meer systematische benadering. “Wanneer we duurzaamheid bij bijvoorbeeld hypotheekadviezen even serieus nemen als arbeidsongeschiktheid en overlijden, zijn we al ver. Dat hoort onderdeel te zijn van de standaardprocessen, en niet afhankelijk te zijn van de bezieling van de adviseur. Verduurzamen is geen idealisme, maar het nieuwe normaal. Wanneer we zaken financieren die niet duurzaam zijn, geeft dat financiële risico’s die op termijn alleen maar groter worden.”

Marathon, geen sprint

Welke maatregel uit het akkoord de meeste impact heeft op de samenleving is, is moeilijk te voorspellen, vindt Pels. “Mensen die al zijn aangesloten op een warmtenet, hebben bijvoorbeeld niet zo'n heel ander leven dan mensen die nog aardgas gebruiken. De overgang naar elektrisch rijden lijkt een grote opgave, maar is een natuurlijke beweging, verwacht ik. De geleidelijkheid lost veel op. Ik denk dat de samenhang van het pakket echt impact heeft. Ik hoop dat mensen daardoor echte keuzes gaan maken.” Ter relativering: “Het is geen sprint, maar een marathon. Het gaat erom het juiste tempo te vinden, zodat we het vol kunnen houden. Zonder dat de wereld helemaal op zijn kop hoeft te staan. Maar, we moeten dat juiste tempo wel snel vinden, dan hebben we nog tijd om de hele afstand af te leggen.”