“Het gaat erom dat bank en klant samenwerken in het financieren van een groene economie”

28 mei 2021
De EU Green Deal werkt toe naar een klimaatneutraal Europa in 2050. Wet- en regelgeving uit het Europese Sustainable Finance Action Plan (SFAP) moet zorgen voor een groene Europese economie. Met bedrijven die duurzaam ondernemen én beleggers die investeren in duurzame bedrijven. Maar hoe moeten bedrijven laten zien hoe duurzaam ze zijn? En hoe weten beleggers of ze duurzaam beleggen? De beleidsinstrumenten uit het SFAP – zoals de recente EU Taxonomie – zijn bedoeld om bedrijf en belegger te helpen daarbij, aldus Hans Biemans (ING). Banken kunnen op hun beurt klanten helpen in hun duurzame transitie.

Hoe moeten we het  Sustainable Finance Action Plan (SFAP) precies bekijken? Hans Biemans, voorzitter van de Taxonomie-werkgroep van de Europese Banken Federatie (EBF) en Managing Director en Hoofd Duurzame Markten bij ING legt uit: “SFAP is ontwikkeld als een implementatie in regelgeving van de Principles for Responsible Investment van de Verenigde Naties (UN-PRI). Anders gezegd: het plan is primair bedoeld om institutionele beleggers – pensioenfondsen, verzekeraars, asset managers en private bankingactiviteiten - te helpen duurzamer te investeren en om ‘greenwashing’ tegen te gaan.”

Welke duurzaamheidsrisico’s neem ik?

Het actieplan biedt een aantal tools om beleggers daarbij te helpen, vervolgt Biemans: “De eerste tool is de recent door de Europese Commissie goedgekeurde EU Taxonomie. Die geeft eenduidige definities welke economische activiteiten ‘duurzaam’ zijn. Een tweede tool is een ‘eco-label’ voor beleggingsfondsen voor particulieren, vergelijkbaar met eco-labels op producten uit de supermarkt. Daarmee krijgen ook particulieren snel en simpel transparantie over de duurzaamheid van hun beleggingen. Uiteindelijk doel is dat beleggers weten welke duurzaamheidsrisico’s – van klimaat tot mensenrechten – ze nemen met hun beleggingen en of ze bijdragen aan verbetering. De verandering van de kapitaalmarkten is van structurele aard: ratingbureaus kijken niet meer alleen naar creditratings. Maar ook naar duurzaamheidsratings. Banken en beleggers zullen dus steeds meer een integrale afweging gaan maken bij hun investeringsbeslissingen.”

Tekst loopt door onder beeld

Hans Biemans, voorzitter Taxonomie-werkgroep Europese Banken Federatie (EBF) en Managing Director, Hoofd Duurzame Markten ING

Banken: zelf ook in duurzame transitie

Ten tweede moeten ze het percentage publiceren van de kapitaal- (CAPEX) en operationele investeringen (OPEX) die daarbij horen. Het percentage van de omzet geeft aan waar zo’n bedrijf op dat moment staat qua duurzaamheid. Investeerders kunnen dat percentage vervolgens opnemen om te laten zien hoe duurzaam hun belegging is.”

Ook banken zijn verplicht om te laten zien hoe duurzaam de balans is, aldus Biemans: “Voor een bank betekent het dat als ze een bedrijf financiert, de bank moet bijhouden welke percentage van de financiering duurzaam is. Banken moeten de rapportage op portefeuilleniveau doen. De bank kan een bedrijf helpen om de duurzaamheidstransitie te financieren, andere duurzame bedrijven over te nemen of om minder duurzame bedrijfsonderdelen te verbeteren of af te stoten. Geeft een onderneming aan meer te willen investeren in duurzaamheid, dan kan de bank daarvoor een ‘groene’ lening verstrekken. Maar dat zijn niet noodzakelijk altijd goedkopere financieringen. Banken zijn ook onderdeel van de duurzame transitie, en zullen steeds kritischer moeten kijken hoe zij het kapitaal van spaarders en beleggers gebruiken. Spaarders en beleggers die beleggen in banken vragen dat van ons.“

Duurzame mind set

Elke bank moet voor de hele portefeuille rapporteren over het duurzaamheidsgehalte ervan - ook over kleinere ondernemingen. Dat is best lastig, geeft Biemans aan: “Want over die gegevens beschikken banken lang niet altijd. En nog niet bekend is welke uitzonderingen banken mogen maken in die rapportageverplichting. Zijn de activiteiten van de bakker om de hoek ook duurzaam? En wat zijn daarvoor de criteria? De Europese Bankenautoriteit (EBA) moet beslissen vanaf welke bedrijfsomvang die duurzaamheidsrapportageverplichting gaat gelden. Kortom: er zijn nog veel open eindjes.”

“De Taxonomie telt nu ruim 600 pagina’s, en dat zijn alleen nog maar de criteria voor klimaatdoelstellingen. Dat lijkt veel, maar voor heel veel sectoren zijn er nog geen criteria. Dus de Taxonomie zou wat ons betreft ook 1600 pagina’s mogen tellen. Een taxonomie die elke duurzame activiteit, elk keurmerk en initiatief omschrijft – inclusief de activiteit van de bakker om de hoek - is natuurlijk niet haalbaar en ook niet wenselijk. Aan de andere kant zijn we er als sector van overtuigd dat deze taxonomie ons gaat helpen om de klant te helpen in diens duurzame transitie. Banken willen graag helpen ‘vergroenen’ en duurzaam financieren. Het is voor banken ook een leerproces om met de klant mee te denken op dit terrein. Samen met de klant kunnen banken een grote bijdrage leveren aan de zes EU milieudoelen (zie hieronder) zoals die beschreven staan in de Taxonomie. Samen kunnen we de duurzame mind set creëren die nodig is voor een groene economie.”

Climate change mitigation

  1. Climate change adaptation
  2. Sustainable use and protection of water and marine resources
  3. Transition to a circular economy
  4. Pollution prevention and control
  5. Protection of and restauration of biodiversity and ecosystems