Handtekening: elektronisch of met de hand?

02 februari 2018
Ook in veel bancaire processen is de handtekening van de klant een essentiële schakel. Hoe zorgen banken dat de elektronische handtekening net zo rechtsgeldig is als de handtekening ‘met de hand’? Op 5 februari jl. organiseerde de Nederlandse Vereniging van Banken voor haar leden een drukbezochte webinar over de elektronische handtekening.

Tijdens de webinar gingen juristen en specialisten in op onderwerpen als: wat zijn de achterliggende beginselen en de techniek van de elektronische handtekening? Wat is het juridisch kader en hoe werken signeerdiensten in de praktijk?

Pak papier

Wat is volgens expert Marten Voulon (ABN AMRO) de stand van zaken als het gaat om de elektronische handtekening? “Banken hebben in veel situaties formele documenten nodig die door de klant zijn getekend. Denk aan de pandakte. Juridisch is het al langer mogelijk om elektronisch te ondertekenen, in Nederland tenminste sinds 2003. Maar helaas zijn de juridische regels daarover nogal ingewikkeld. Dat heeft banken – en ook andere organisaties - ervan weerhouden om die processen te digitaliseren. Het was immers makkelijker om het bij papier te houden. Maar anno 2018 is iedereen wel toe aan een (digitale) stap verder. Ook klanten. Zij zijn gewend op hun smartphone bijna al hun zaken te regelen. Het is niet meer van deze tijd om de klant nog een pak papier te sturen. Iedereen lijkt nu op hetzelfde moment de urgentie te voelen om eindelijk afscheid te nemen van papier. Banken zijn dus aan de slag met de elektronische handtekening. En elke bank doet het op zijn eigen manier. Mijn advies is: banken moeten daarbij goed naar het hele plaatje kijken. Niet  alleen naar de verschillende betrouwbaarheidsniveaus van de elektronische handtekening, maar ook naar hoe je als bank in de toekomst wil omgaan met digitale authenticatiemiddelen. Dat wordt ook sterk beïnvloed door de eisen die PSD2 stelt aan Strong Customer Authentication. Hoe wil je als bank het digitale kanaal met je klant inrichten? Dat zijn de vragen waar banken nu mee bezig zijn.”

Risicobeheersing

Jurist Rob van Esch (Banning advocaten), onder meer gespecialiseerd in legal risk management: “De juridische benadering kan ook worden bezien in het licht van risicobeheersing. Hoe groot is de kans dat iemand ontkent dat hij een bepaalde verklaring heeft afgelegd? Of dat iemand zich voordoet als een ander en welke schade kan hieruit voortvloeien? En als dit risico te groot is, is een handtekening dan nodig om dit risico te reduceren of zijn andere minder ingrijpende maatregelen voldoende? Misschien volstaat voor sommige handelingen een goede inlogprocedure en het aanklikken van een akkoordknop.”

Onzekerheid in de markt

Allard Keuter (Betaalvereniging Nederland) vulde de webinar aan met een inkijkje in de praktijk van vandaag in het Nederlandse landschap van ondertekendiensten. Daar valt op dat veel partijen nog worstelen met het ‘gerust stellen’ van de potentiële klanten: onze oplossing is echt betrouwbaar/rechtsgeldig of veilig. Keuter: “Kennelijk is er daarover nog veel onzekerheid in de markt. Interessant in deze is dat regelgeving (uit Europa) of normen (bijvoorbeeld ETSI) nog altijd niet goed op elkaar aansluiten. Er is mede daardoor ook (nog) geen de facto marktstandaard voor elektronisch ondertekenen en alleen voor de meest zware implementatie lijkt er een goede certificering te bestaan. Het gebruik van iDIN voor het vaststellen van de identiteit van de ondertekenaar lost wel een deel van het probleem op.”