Ethische dilemma’s in het dagelijks werk: “Bankierseed verwoordt precies waar het om gaat”

14 oktober 2020
In het vijfde – en laatste – deel van de reeks Bank & ethiek twee gesprekken met bankmedewerkers over dilemma’s in het dagelijks werk. Johan Staes (Rabobank) over de manier waarop hij als leidinggevende daarmee omgaat. En Choy van der Hooft (ABN AMRO) vertelt over de manier waarop haar bank afwegingen maakt om transparant te zijn. De afweging bij dilemma’s draait niet altijd alleen maar om bewijs, ziet zij. “Gezond boerenverstand speelt ook een rol.”

“Maatschappelijke toetsing wordt heel wezenlijk”

Johan Staes is directievoorzitter van Rabobank West-Brabant Noord en lid van de Rabobank Commissie Ethiek. Bezig zijn met ethiek is één van de leukste delen van zijn werk, vindt Staes. ‘Zaken breed bekijken’ is voor hem de manier om met dilemma’s om te gaan: “Zoveel mogelijk belanghebbenden en belangen in kaart brengen en op basis daarvan een afweging maken. Daarmee is de maatschappelijke toetsing op wat we doen ook heel wezenlijk.”

Tekst loopt door onder beeld

Johan Staes

Hij geeft een voorbeeld van ethisch handelen. “We ontdekten dat een klant in het verleden een verkeerd advies had gekregen. Wat doe je dan? Benader je dan ook anderen voor wie dat wellicht ook geldt? Daar hebben wij intern over gesproken. Wij hanteren dan de spelregel: ‘Behandel een klant zoals je zelf behandeld wilt worden’ en kozen dus voor openheid. Dat werd goed gewaardeerd.”

“Als leidinggevende bij de bank wil ik het goede voorbeeld geven, en stimuleren dat mensen open zijn over dilemma’s die ze tegenkomen. Dat vraagt van mensen dat ze zich kwetsbaar durven opstellen. Qua voorbeeldgedrag: als lid van de Commissie Ethiek word ik zelf ook regelmatig aangesproken op de ethische kant van zaken.”

“De bankierseed verwoordt precies waar het om gaat: integer en zorgvuldig afwegingen maken, de samenleving betrekken en zoveel mogelijk de klant centraal stellen. Het afleggen van de eed helpt bij bewustwording. Dat is iets persoonlijks. Ik neem zelf regelmatig de bankierseed af bij nieuwe medewerkers en vraag altijd of ze in eigen woorden kunnen uitleggen wat ze onder die eed verstaan.”

“Gezond boerenverstand speelt ook een rol“

Choy van der Hooft is managing director Private Banking bij ABN AMRO Mees Pierson: “Als bank zijn wij verplicht om onze klanten goed te screenen, om witwassen te voorkomen. De wet is aangescherpt, de toezichthouder ziet daarop toe en de boetes zijn hoog. We hebben inmiddels een strak proces om te bepalen of iemand voldoet aan onze richtlijnen voor de herkomst van het vermogen. De afgelopen jaren zijn onze medewerkers daar goed in getraind.“

Tekst loopt door onder beeld

Choy van der Hooft

Toch levert die afweging dilemma’s op. Ze geeft een voorbeeld. “Onze afdeling Risk & Compliance meldt dat ze een klant niet kan accepteren, omdat bepaalde stukken missen. De adviseur kent de klant goed en vertrouwt hem. In sommige gevallen kan de klant bepaalde bewijsstukken niet overleggen, bijvoorbeeld omdat het lang geleden is. In dit soort situaties proberen we het verleden zo goed mogelijk te reconstrueren, maar het is ook balanceren. Klanten begrijpen inmiddels dat de wereld transparanter is geworden; aan de andere kant speelt vertrouwen ook een belangrijke rol in onze business.”

“Onze vragen naar bewijs kunnen overkomen als wantrouwen. We moeten daarom goed kijken naar hoe we het brengen. De afweging bij een dilemma draait overigens niet alleen om bewijs. Gezond boerenverstand speelt ook een rol: soms heb je ergens geen goed gevoel bij.”

“De bankierseed helpt bij dit soort lastige afwegingen. Er wordt ook vaak naar verwezen bij onze bank, in stukken en in gesprekken. Ik zie dat de eed echt wat doet met mensen. Vooral die bewustwording is belangrijk.”

Meer informatie