De toekomst van Sustainable Finance

22 juli 2020
In 2018 heeft de Europese Commissie (EC) een Sustainable Finance Action Plan opgesteld. Sindsdien is er veel gebeurd. Maryse Hazelzet, adviseur duurzaamheid, en Robert Jan Prins, adviseur financiële markten bij de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zijn nauw betrokken geweest bij de consultatiereacties aan de Europese Commissie en de Europese toezichthouders. Banken leveren een constructieve bijdrage aan het Actieplan.

Wat wil de Europese Commissie met het Sustainable Finance Action Plan?

Maryse Hazelzet: “In toenemende mate wordt de wereld geconfronteerd met de onvoorspelbare gevolgen van klimaatverandering. De EC vindt dat er dringend actie nodig is om de maatschappij en economie aan te passen naar een ‘duurzamer model’. Volgens de EC is ongeveer 180 miljard euro aan extra investeringen per jaar nodig om de in Parijs overeengekomen EU-doelstellingen voor 2030 te halen. Een van die doelstellingen is een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met 40%. Daarom heeft de EC in maart 2018 een set aan wet- en regelgevingskaders geschetst onder de noemer ‘Sustainable Finance Action Plan’.”

Maryse Hazelzet, adviseur duurzaamheid

“Doel van dit Actieplan is enerzijds om investeringen de juiste kant op te sturen door helderheid te verschaffen over wat ‘duurzaam’ is. En anderzijds om zgn. ‘greenwashing’, het verkopen van duurzame financiële producten die misschien helemaal niet zo duurzaam zijn, te voorkomen.”

Wat is Sustainable Finance eigenlijk?

Robert Jan Prins: “Sustainable Finance is een ‘containerbegrip’ geworden. Het is niet eenvoudig om dit in één definitie te vatten. Onder Sustainable Finance wordt in ieder geval verstaan ‘duurzaam’ investeren in of het duurzaam financieren van bedrijven. Als je verder kijkt, zouden duurzame hypotheken ook onder de definitie van Sustainable Finance kunnen vallen. Vanuit het Actieplan van de EC zijn verschillende wetgevingsinitiatieven ontstaan. Met als meest recente wetgeving, een systeem wat een groene economische activiteit is (taxonomie). Deze is in juni aangenomen door de Europese Unie (EU).”

Robert Jan Prins, adviseur financiële markten

“Ondertussen werkt de EU andere wetgevingsinitiatieven vanuit het Actieplan verder uit. Bijvoorbeeld op het gebied van beleggen waarbij de klant uitgebreider geïnformeerd moet worden door de bank of zijn of haar belegging bijdraagt aan duurzaamheid.”

Om wat voor wetten en regels voor banken gaat het verder en kun je concrete voorbeelden geven hoe banken die verplichtingen moeten naleven?

Prins: “Uit de wetgevingsinitiatieven zijn specifieke vereisten voor banken opgenomen. Zoals de taxonomie, de ‘sustainable finance disclosure regulation’ (SFDR), de aanpassingen van MiFID maar ook het opzetten van een Ecolabel (vrijwillig). Inmiddels zijn sommige vereisten in de wet geïntegreerd en treden binnen korte tijd inwerking. Hoe dit er in de praktijk uit ziet, is nog onduidelijk. Binnen de verschillende overlegstructuren van de NVB wordt hierover volop gesproken. Enkele praktische voorbeelden van de verplichtingen voor banken zijn al wel te noemen. Zo zal een beleggende klant, binnen de concepten vermogensbeheer of beleggingsadvies, in de toekomst eventuele duurzaamheidsvoorkeuren bespreken met de bank. Daarnaast moeten instellingen informatie verschaffen over geaggregeerde ESG exposure van ‘financiële marktpartijen’ die bepaalde beleggingsdienstverlening aanbieden (SFDR). Deze initiatieven worden momenteel verder uitgewerkt. Ook is recent de taxonomie aangenomen in de EU. Dit betekent dat er duidelijke definities zijn over wat een duurzame economische activiteit inhoudt. Ook worden banken in toenemende mate bevraagd in hoeverre zij de klimaatrisico’s op hun eigen balans managen. De toekomst zal uitwijzen of in dat kader aanvullende wetgeving nodig is.”

Welke prioriteiten heeft de NVB als het gaat om Sustainable Finance?

Hazelzet: “Vanuit de NVB, maar ook via de European Banking Federation dragen banken actief bij aan de vele wetsvoorstellen die sinds 2018 zijn geconsulteerd. Op Europees vlak gebeurt er ook veel. Onder leiding van EU-Klimaatvoorzitter Frans Timmermans werd de Green Deal gelanceerd en een wetsvoorstel ontwikkeld om de EU in 2050 klimaatneutraal te maken. De financiële instellingen worden als drijvende kracht gezien om de economie te verduurzamen. Banken krijgen veelvuldig de vraag of duurzaamheid nog wel belangrijk is in het licht van de grote economische crisis na Covid-19. Waar het helpen van in de kern gezonde bedrijven afgelopen periode voor de banken voorop staat, zien we kansen om in het herstel van de economie duurzaamheid juist een versterkende rol te laten spelen. Duurzaamheid blijft onverminderd een rol spelen en kan juist het herstel in sommige gevallen versterken. We hebben daarom in juni gepleit samen met ongeveer 250 bedrijven om de Green Deal zoveel mogelijk mee te nemen in het herstelplan (zie hier voor meer informatie). De klimaatcrisis is een gegeven en blijft bestaan.”

Wat hopen Nederlandse banken uiteindelijk te bereiken? En wat betekent het voor klanten?

Prins: “Banken willen graag meehelpen aan de duurzaamheidstransitie en nemen een essentiële rol in. Het zou te kort door de bocht zijn als we veronderstellen dat we als financiële sector alleen de klimaatverandering kunnen oplossen. De realiteit is dat iedereen moet bewegen. De overheid kan heldere kaders stellen en geschikte data faciliteren zodat klanten voldoende in staat kunnen worden gesteld om te verduurzamen met hulp van de financiële sector. De financiële sector vervult dan een aanjagende rol. Hoe het nog beter kan? De tijdslijnen moeten fair zijn en op elkaar aansluiten, definities helder geformuleerd en vereisten moeten eenduidig zijn. Niet alleen voor de bank zelf, maar ook in de communicatie richting de klant. Dat is nu niet altijd het geval. Kortom, niet op de rem staan van transitie, maar door blijvend een constructieve bijdrage te leveren en het proces verder helpen.”


De Nederlandse Vereniging van Banken heeft een reactie op de Renewed SF Strategy geformuleerd. Deze reactie bevat de volgende punten:

  • Omdat er zoveel verschillende wetgevingsinitiatieven met daarbij horende rapportage verplichtingen worden geïnitieerd pleiten wij ervoor dat deze initiatieven zo goed mogelijk op elkaar aansluiten zodat de complexiteit niet ten koste van de effectiviteit gaat.
  • Om klanten zo goed mogelijk te ondersteunen in de energie transitie helpt het als de overheid heldere kaders stelt en belastingprikkels ontwikkeld, zoals een verstandige CO2 prijs.
  • Tot slot, onderstrepen we de noodzaak van goede vergelijkbare data om aan alle rapportageverplichtingen te voldoen. Wij vragen de EC om een ESG data centra op te richten om dit beter faciliteren. Een uitdaging ligt bijvoorbeeld op het gebied van klimaatrisico’s. Risicomanagement is in het bijzonder traditioneel gebaseerd op historische data, voor klimaat gerelateerde data moeten we alleen out-of-the-box denken om aan toekomst gebaseerde data te komen.

Zie ook: Prioriteiten voor duurzame financiering in Europa


Woordenlijst bij dit artikel:

Taxonomie
Een gemeenschappelijke taal voor duurzame financiering tot stand brengen, d.w.z. een uniform EU-classificatiesysteem - of taxonomie - om te definiëren wat duurzaam is en gebieden te identificeren waar duurzame investeringen de grootste impact kunnen hebben.

Ecolabels
EU-labels creëren voor groene financiële producten op basis van dit EU-classificatiesysteem: hierdoor kunnen investeerders gemakkelijk investeringen identificeren die voldoen aan groene of koolstofarme criteria.

SFDR
Verduidelijking van de plicht van vermogensbeheerders en institutionele beleggers om bij het beleggingsproces rekening te houden met duurzaamheid en de informatievereisten te verbeteren.

MiFID
Verzekerings- en beleggingsondernemingen verplichten klanten te adviseren op basis van hun voorkeuren op het gebied van duurzaamheid.

ESG Risks
Duurzaamheid opnemen in prudentiële vereisten: banken en verzekeringsmaatschappijen zijn een belangrijke bron van externe financiering voor de Europese economie. De Commissie zal onderzoeken of het haalbaar is om de kapitaalvereisten voor banken (de zogenaamde groene ondersteuningsfactor) voor duurzame investeringen opnieuw te kalibreren, wanneer dit vanuit een risicoperspectief gerechtvaardigd is, en ervoor te zorgen dat de financiële stabiliteit wordt gewaarborgd.