Crypto-assets: voor iedereen dezelfde (heldere) regels op de blockchain snelweg

02 november 2020
Blockchain en distributed ledger technology (DLT) – zijn wereldwijd in opmars, in diverse sectoren. Voor de financiële sector zijn vooral crypto-assets interessant. Nederlandse banken zijn net als de Europese Commissie positief over de innovatieve kracht van crypto-assets. Dat vraagt wel om slagkracht bij (Europese) wetgevers en toezichthouders, is de boodschap van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Eric Groothedde, voorzitter van de Expertpool DLT van de NVB, werkte samen met bankenexperts aan het position paper ‘Crypto-assets in Dutch perspective – creating opportunities for a Dutch crypto-asset ecosystem’.

“Crypto-assets is een verzamelnaam. Een parapluterm voor verschillende typen crypto’s, ” begint Groothedde. “Bekende vorm zijn de crypto-currencies, zoals Bitcoin. Belangrijk kenmerk van een crypto-currency ten opzichte van andere crypto-assets: crypto-currencies hebben geen onderliggende waarde. Daarom zijn ze veel volatieler en worden ze als risicovoller gezien. Er zijn echter ook andere vormen van crypto-assets, die wél onderliggende waarde hebben en waar in de financiële industrie een groeiende belangstelling voor is, zoals security tokens. Dat zijn traditionele financiële instrumenten, zoals effecten, die worden geprogrammeerd (‘getokeniseerd’) om te kunnen worden verhandeld op de blockchain. In tegenstelling tot currencies is deze industrie de afgelopen twee jaar pas echt tot bloei aan het komen, en leidt het ook tot nieuwere type crypto-assets, zoals stablecoins. Dat zijn tokens die gekoppeld zijn aan een munteenheid, zoals de dollar, of een verzameling van activa. Die houden de waarde stabieler.”

Eric Groothedde

Handelsstroom op de blockchain

Blockchaintechnologie, die (de handel in) crypto-currencies mogelijk maakt, ontwikkelt zich voortdurend. Groothedde: “Als bankensector vinden wij het belangrijk dat het regelgevend kader als zodanig meegroeit, zodat ook andere toepassingen van crypto-assets op schaal kunnen worden ontwikkeld. Maar: die ontwikkeling moet wel veilig, transparant en uitlegbaar zijn – voor zowel de crypto-industrie zelf als de wet- en regelgevers.”

De juridische wereld is nu nog ingericht op reguliere handelsprocessen. Heb je nu bijvoorbeeld een ‘papieren’ aandeel in je bezit, dan weet je waar die is geregistreerd, hoeveel die waard is en waar je die waarde kunt innen. Een gereguleerde industrie, voor alle partijen. “Wordt zo’n handelsstroom  getransformeerd naar een blockchaininfrastructuur, dan moeten de regels naar die infrastructuur worden vertaald,” aldus Groothedde.

(Wanneer) valt een crypto-asset onder MiCA?

Op de vraag waarom de bankensector juist nu komt met een standpunt en aanbevelingen op dit onderwerp, antwoordt Groothedde: “Ten eerste: er komt veel belangrijke wetgeving aan op het vlak van crypto, zowel Europese als Nederlandse. Vorige maand publiceerde de EU een voorstel voor een regelgevend kader voor crypto-assets (Markets in Crypto-Assets, (MiCA). Deze dient als mogelijke achtervang voor alle vormen van crypto-assets die nu nog niet gedekt worden door bestaande regelgeving, zoals MiFID2 en de E-Money Directive2.” Bijvoorbeeld: MiFID2 geeft een definitie van een ‘financieel instrument’. Als een security token voldoet aan deze definitie, dan valt deze onder de MiFID2-regelgeving. Zo niet, dan onder MiCA. Bestaande regelgeving zal hierop worden aangepast.     

“Dat is belangrijk,”, vervolgt Groothedde, “want daarmee creëer je duidelijkheid voor alle marktpartijen die hun assets (bijvoorbeeld aandelen) willen ‘tokenizen’ en via de blockchain verhandelen.” Verder implementeerde Nederland dit jaar de vijfde Europese anti-witwasrichtlijn (AMLD5) in de Wwft waarmee enkele partijen in de crypto-markt (aanbieders van crypto exchanges en bewaarportemonnees) nu ook onder deze wetgeving vallen. Groothedde: “Ook dit is een verdere verduidelijking van het regelgevend kader.”

Nieuwe snelweg, zelfde regels voor iedereen

Met dit paper wil de bankensector op strategisch niveau de kansen van crypto’s verkennen. Wat gebeurt er in Nederland? Welke mogelijkheden biedt het voor de business van banken en welke risico’s zijn er?  Groothedde: “Maar met dit position paper willen we als sector vooral helder maken wat de verschillende ‘smaken’ en nuances zijn in de crypto-assets-industrie. Er ontstaat inmiddels een compleet nieuwe crypto-infrastructuur waarop internationaal gehandeld zal gaan worden door grote financiële instituties, waaronder eventueel Nederlandse banken. Het is belangrijk dat er op die ‘nieuwe snelweg’ voor iedereen dezelfde regels gaan gelden.”

Daarom geeft de sector in het position paper aanbevelingen voor wetgever en toezichthouder. Een belangrijke aanbeveling is een gedetailleerde taxonomie op crypto-assets. Groothedde: ”Partijen moeten weten: als wij dit type product ontwikkelen, welk type asset is het dan en welke wet- en regelgeving geldt daarvoor? Een tweede aanbeveling is daarom dat de nationale regelgevingen zo min mogelijk van elkaar verschillen. Want je wilt voorkomen dat de toezichthouder uit het ene land een bepaald crypto-asset wel erkent als financieel instrument – dus vallend onder MiFID2 – en de toezichthouder uit het buurland niet. Verder is het van belang dat we in goed contact blijven met nationale toezichthouders en kunnen blijven experimenteren met DLT (in een ‘regulatory sandbox). Zodat we van elkaar kunnen leren.”

En de consument?

In het algemeen biedt de technologie kansen voor consumenten. Op een mogelijk efficiëntere dienstverlening, een uitbreiding van het aantal producttypen en een betere toegang tot financiële diensten (financial inclusion) voor mensen in landen waar het ontbreekt aan een goede bancaire infrastructuur. Groothedde: “Wel is de verwachting dat de eerste impactvolle beweging te zien zal zijn op de financiële markten. De retailmarkt zal niet leiden, maar volgen. Een voorbeeld in dit geval is ‘tokenization”: dit maakt het mogelijk om zeer kostbare objecten (zoals schilderijen of vastgoed!) ‘op te knippen’ en de stukjes afzonderlijk te verhandelen. Bezit je zo 1/100e van een Rembrandt! Voor zakelijke klanten kun je denken aan het ophalen van financiering via Security Token Offerings. Banken kunnen deze ontwikkeling meenemen in hun commerciële strategie (welke producten en diensten ga je hierop ontwikkelen en welke niet?) en als gevolg daarvan de risico’s bepalen en mitigeren.”