Banken werken samen met wetenschap en overheid op (de impact van) quantum

09 december 2020
Quantumtechnologie snappen is maar voor weinigen weggelegd. Maar zeker is dat deze technologie de komende jaren impact gaat hebben op iedereen. Want quantum gaat zorgen voor een revolutie in nieuwe producten en diensten. Dat levert kansen op. Maar ook bedreigingen voor dataveiligheid, vanwege de enorme rekenkracht van de quantumcomputer. Hoe kunnen banken zich als sector voorbereiden? Eerste stap is meer awareness en samenwerking. Met elkaar en met overheid en wetenschap, aldus Mischa Vos van Rabobank.

Mischa Vos is Lead van het QuantumLab binnen Strategie & Innovatie bij Rabobank. Vos: ”Wij bestuderen alle technologieën en trends waarvan we denken dat die van belang gaan worden voor de bank of onze klanten. Vooral de praktische, toepasbare kant is ons werkgebied.”

Daarnaast is Vos lid van de werkgroep Quantum. De werkgroep is begin 2019 gestart door de Nederlandse Vereniging van Banken en de Betaalvereniging en heeft als doel om samen met de aangesloten banken (Rabobank, ABN AMRO, de Volksbank en ING) samenwerking op gebied van quantum te verkennen. Vos: “Samen kijken we in hoeverre nieuwe technologieën impact hebben op de bankensector. We verkennen de mogelijkheden om samen te werken op het niet-competitieve deel. En gaan na hoe we kunnen aansluiten op de Nationale Agenda Quantum Technologie (NAQT) van de overheid, onder auspiciën van de Quantum Delta NL. De ambitie van de overheid is dat Nederland een sterke speler wordt in het hele ecosysteem van quantumtechnologie.”

Mischa Vos

Fundamenteel anders

“Quantumtechnologie is niet nieuw,” benadrukt Vos, “maar de laatste twee jaar zie je een versnelde ontwikkeling. De mogelijkheden worden steeds duidelijker, met name op het gebied van quantumcomputing. Dat was lang een academisch concept, maar wordt met de huidige bouw van een aantal quantumcomputers – ook in Nederland - realiteit. Quantumcomputers zijn niet zozeer supersnelle computers – ze zijn nu nog langzamer dan ‘klassieke’ computers - maar ze werken fundamenteel anders. Verwerken van informatie gaat op een heel andere manier. Daarom kunnen we met een quantumcomputer straks veel sneller bij het antwoord komen. Daarin zit de versnelling, die ook exponentieel is. Dus als de capaciteit van een quantumcomputer toeneemt, neemt ook het oplossend vermogen exponentieel toe.”

Data veilig houden

“Dat is aan de ene kant natuurlijk heel mooi,” vindt Vos, “maar er zitten ook bedreigingen aan. Met name op het vlak van security en specifieker op het datadeel. Banken hebben veel eigen data en veel data van klanten. Ook wisselen we data beveiligd uit met andere partijen. Nu gebruiken we  databeveiligingstechnieken zoals encryptie; technieken die een quantumcomputer makkelijk kan kraken. Daarom kijken wij nu al als sector vooruit. Wat moeten we aanpassen om te zorgen dat data veilig zijn en blijven? We denken samen met wetenschappers na over de oplossingsrichtingen. Die liggen vooral in protocollen en algoritmen voor databeveiliging.

Een ‘eigen’ quantumcomputer voor de sector lijkt nu nog niet waarschijnlijk; het ligt meer voor de hand dat quantumcomputing deel gaat uitmaken van de cloud-infrastructuur van banken.”

NL als sterke speler

Dataveiligheid was een belangrijke driver om als banken in werkgroepverband samen te komen, aldus Vos. “Een andere driver is dat we als sector willen bijdragen aan een versterking van de positie van Nederland en zelfs Europa. Zo willen we een bijdrage leveren aan toekomstige welvaart. Dan moet je wel kijken naar quantumtechnologie, want dat gaat nieuwe – nu nog onbekende - mogelijkheden opleveren. Verder hebben we als bankensector, net als de overheid, een gezamenlijk belang bij een bestendige financiële sector. Een belangrijke stap om de sector bestendiger te maken, is anti money laundring (AML). Quantumcomputing zou kunnen zorgen voor een doorbraak in AML, maar dat is een wat verdere toekomst. Op dit moment doen we al wel research voor computermodellen die al over een a twee jaar inzetbaar zijn.”

Gouden driehoek

Vos: “Banken nemen deel in de ‘gouden driehoek’: de samenwerking tussen overheid, academische wereld en bedrijfsleven op quantumtechnologie. De academische wereld nam het voortouw met kennisopbouw. Die kennis proberen we in die samenwerking breed beschikbaar en toepasbaar te maken. Voor ons als banken is de eerste stap onze medewerking aan de workshop ‘General awareness quantum computing, vanaf eind november en bedoeld voor mensen binnen en buiten banken. De workshop is een samenwerking tussen ABN AMRO, ING, Rabobank en onderzoekscentrum QuSoft en de Amsterdam University of Applied Sciences. De samenwerking gebeurt binnen de Quantum Amsterdam Innovation hub.”

“De workshop is vooral informerend bedoeld. Om mensen te laten weten dat de quantumcomputer eraan komt en dat dit een grote impact zal hebben, vooral op het vlak van dataverwerking. Want straks kunnen we veel meer data verwerken dan nu. Voor banken zal het betekenen dat ze beter risico’s zullen kunnen inschatten en marktontwikkelingen verder de toekomst in kunnen voorspellen. Dat gaat ons als sector helpen, en ook de klant. Verder zal quantumcomputing impact hebben op artificial intelligence en machine learning. Technologieën waarvan we nu al weten dat die belangrijk worden voor banken, maar die pas met quantumcomputing een echte vlucht gaan nemen.”