Bank en Maatschappij
26 oktober 2018
2 minuten

Banken, politiek en partners werken samen aan financieel veilig ouder worden

Financiële weerbaarheid van ouderen is niet: ze moeten ‘met hun tijd meegaan’ en bijvoorbeeld altijd internetbankieren, aldus adviseur Jorne de Bruin van de Nederlandse Vereniging van Banken. Het draait om de vraag: hoe zorg ik ervoor dat ik financieel beschermd ben én blijf. Dus ook als ik mijn zaken misschien niet zelf meer kan regelen. Dat vraagt om nú kennis en vaardigheden opdoen. Waarbij banken deze doelgroep kunnen helpen, samen met politieke en maatschappelijke partners.

Jorne de Bruin: “Financiële weerbaarheid houdt in dat iemand voldoende grip heeft op zijn eigen (financiële) situatie, zodanig dat er moeilijk misbruik van hem of haar kan worden gemaakt. Uit een recent onderzoek bleek dat zo’n 170.000 ouderen In Nederland te maken hebben met verschillende vormen van ouderenmishandeling, waar financieel misbruik ook bij hoort. Dat is 1 op de 20 thuiswonende 65-plussers!

Maar: financieel misbruik wordt door ouderen zelf lang niet altijd als zodanig ervaren. De buurjongen die ook zijn eigen boodschappen pint met de pas van zijn oudere buurvrouw – dat ziet zij vaak niet als misbruik, want die jongen helpt mij toch? Misbruik gebeurt niet alleen door ‘vreemden’, maar juist vaak door naasten, zoals kinderen en mantelzorgers.”

Nu maatregelen nemen

De Bruin: “Ouderen helpen om grip te hebben en houden op geldzaken is een vrij bekend thema voor banken. Veel banken zijn ook al bezig met initiatieven in die richting. Bijvoorbeeld via het geven van workshops veilig internetbankieren, speciaal voor deze doelgroep. Toch draait financiële weerbaarheid van ouderen om meer dan alleen je geldzaken goed kunnen regelen. Het gaat ook om (financieel) misbruik voorkomen. Om ouderen te voorzien van kennis en vaardigheden, zodat ze nu al maatregelen nemen voor als ze straks (meer) hulp nodig hebben."

Jorne de Bruin

"Bijvoorbeeld: nu al nadenken over machtigingen op een betaalrekening. Of over het openen van een ‘boodschappenrekening’, met een laag saldo. Of ouderen coachen op weerbaarheid. De afzonderlijke banken hebben al veel kennis en ervaring op dit onderwerp. Het komt er nu op aan dat banken die kennis en geleerde lessen delen. Zodat ze als sector kunnen samenwerken aan oplossingen.”

Bestuurlijke afspraken

De Bruin: “Werken aan financiële weerbaarheid kunnen banken echter niet alleen. Er zijn afspraken nodig tussen banken, politiek – waar oudersmishandeling hoog op de agenda staat – en maatschappelijke partners. In mei van dit jaar heeft de NVB daarom namens de banken bestuurlijke afspraken gemaakt met het ministerie van VWS. Die afspraken gaan over een gezamelijke inzet van banken en de overheid aan veilig financieel ouder worden.  Onze bijdrage betreft preventieve en reparatiemaatregelen op drie terreinen. Eerste terrein is een ‘Gouden Standaard’ neerleggen over wat financiële weerbaarheid eigenlijk ís. Die standaard is inmiddels gerealiseerd, met de folder die de Nederlandse Vereniging van Banken ontwikkelde voor banken en partijen als mantelzorgorganisaties. De informatie in deze folder wordt ook geactualiseerd zodra er nieuwe effectieve maatregelen beschikbaar komen.

Tweede terrein is het borgen van kennis over financieel misbruik van ouderen bij bankmedewerkers, wat de vorm aanneemt van een e-learning en tot slot: samenwerking met andere partners, zoals Veilig Thuis.  Belangrijk bij die samenwerking is dat misbruikmeldingen gedaan kunnen én mogen worden, bijvoorbeeld uit het oog van privacy. Ook moet er effectief iets met die meldingen kunnen worden gedaan. Want wat we allemaal willen, is dat alle partijen effectief samenwerken op financiële veiligheid van een uiterst kwetsbare groep”