2021 piekjaar voor Europese wetgeving!

15 februari 2021
2021 wordt hét jaar van de Europese wetgeving, met naar verwachting 42 nieuwe wetsvoorstellen die relevant zijn voor banken. Met tips voor de zes belangrijkste wetgevingsdossiers om dit jaar in de gaten te houden.

Het is geen toeval dat – ruim een jaar na het aantreden van de nieuwe Europese Commissie (EC) - er nu een piekjaar aanbreekt als het gaan om nieuwe wetgeving voor banken. Door nu nieuwe voorstellen te presenteren, kan tegen in 2024 - het einde van het mandaat - de balans worden opgemaakt. Europese besluitvorming neemt in veel gevallen anderhalf tot twee jaar in beslag. Al kan dat voor politiek lastige voorstellen aanzienlijk langer zijn. Denk bijvoorbeeld aan de regels voor een Europees depositogarantiestelsel (EDIS) uit 2015. Daarover is nog steeds geen politiek besluit over genomen.

Het afgelopen jaar had de EC de handen vol aan corona-noodmaatregelen, het herstelfonds, Brexit en het Europese budget. Desondanks presenteerde de commissie een hele reeks aan actieplannen, onder meer op het gebied van digital finance, anti-witwassen, belastingen, cybersecurity en de kapitaalmarktenunie. Verder zijn er grote stappen gezet in het groene domein door een voorstel voor een groene taxonomie. Deze taxonomie helpt te bepalen wat voor investeringen als klimaatvriendelijk kunnen worden beschouwd. Op al deze onderwerpen zullen er in 2021 stappen worden gezet.

Hierbij de zes belangrijkste wetgevingsdossiers om dit jaar in de gaten te houden:

  • Pakket van maatregelen voor het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering - Begin 2021 publiceert de Commissie wetsvoorstellen voor een Europese anti-witwas toezichthouder, een EU-brede Financial Intelligence Unit en een rechtstreeks toepasselijke verordening. Dit moet leiden tot betere implementatie van regelgeving dan tot nu toe gelukt is met de Europese richtlijnen, waarbij lidstaten zelf vrijheid hebben in de wijze hoe ze deze implementeren.

Lees hier de NVB positie met aanbevelingen voor hervormingen van het anti-witwasraamwerk

  • Basel 4 – half 2021 publiceert de Europese Commissie voorstellen voor de vertaling van de nieuwe standaarden van het Bazels comité voor bankentoezicht naar Europese regelgeving. De nieuwe regels voor weging van kredietrisico’s (en operationele en marktrisico’s) zijn van belang voor de manier waarop banken hun kapitaalrisico’ berekenen. De Europese Banken Autoriteit heeft in recente studie aangegeven dat dit gemiddeld genomen leidt tot een stijging van 21% van kapitaal dat Nederlandse banken moeten aanhouden. Dit kan gevolgen hebben voor financieringen van onder andere de woningmarkt en agrarische ondernemers.

Lees hier onze positie op Basel IV en onze notitie aan de Tweede Kamer over de impact van Basel IV op de inkomsten en verdienmodellen van de agrarische sector

  • Brede digitaliseringsagenda in EU en ECB - Als onderdeel van het Digital Finance pakket, publiceerde de Commissie vorig jaar al een aantal belangrijke wetgevingsvoorstellen, waaronder voor het reguleren van crypto-assets en voor het bevorderen van cyber veiligheid in de financiële sector. Deze voorstellen worden dit jaar verder onderhandelt. Daarnaast zal de Europese Centrale Bank dit jaar besluiten of ze verdere stappen richting een digitale euro willen zetten. Tegelijk speelt er ook binnen de EU een belangrijke discussie over het reguleren van grote digitale platformen (zoals Google en Facebook) en in welke mate data gedeeld kan worden tussen BigTech en andere sectoren. Van belang is dat toezicht verschoven zal worden op basis van het principe: ‘zelfde activiteiten, zelfde risico’s, zelfde regels, zelfde toezicht.’ Het voorstel voor de Digital Markets Act zal dit jaar verder onderhandeld worden binnen de Europese Raad en het Parlement.

De NVB publiceerde recent een position paper over de digitale euro. Daarnaast staan in ons visiedocument “Digitaal met mens centraal” onze aanbevelingen voor de overheid, de toezichthouders en de sector zelf voor de komende kabinetsperiode. Lees onze standpunten over de voorstellen uit het EU Digital Finance pakket in onze EU Digital Finance package position paper.

  • Kapitaalmarkten - Door Brexit is meer nadruk komen te liggen op het belang van de Europese Kapitaalmarktenunie; de Europese Commissie wil namelijk minder afhankelijk worden van markten buiten de EU. In het najaar van 2020 heeft de Europese Commissie een plan met acties opgesteld die de ontwikkeling van een Europese kapitaalmarktenunie verder moet bevorderen. Veel van deze acties zullen in 2021 gepresenteerd worden. Een van de prioriteiten is een voorstel voor een Europees dataregister waarbij publiek-toegankelijke financiële en niet financiële data van bedrijven (EU Single Acces Point). Dit is ook van groot belang gezien ontbrekende ESG (Environmental, Social, Governance) data een groot struikelblok is in de context van de verschillende duurzaamheidsinitiatieven vanuit de EU. Dit wetgevingsvoorstel wordt nu geconsulteerd en wordt in najaar verwacht.
  • Sustainable finance - De Europese Commissie presenteert in het tweede kwartaal van 2021 haar nieuwe Sustainable finance strategy. Het eerdere actieplan uit 2018 leidde tot een aantal wet- en regelgevingskaders om verduurzaming van de financiële sector te bevorderen. Een van de belangrijkste voorstellen hiervan is de Groene Taxonomie voor ecologisch duurzame economische activiteiten. De Europese Commissie zal hier dit jaar verdere invulling aan moeten geven. Waar het vorige actieplan met name gericht was op klimaat, zal de nieuwe strategie met een bredere blik kijken naar duurzame financiering, door bijvoorbeeld ook te kijken naar de impact van financiële instellingen op sociale aspecten en biodiversiteit. De Commissie zal ook kijken naar hoe financiële instellingen ESG risico’s beter in kaart kunnen brengen in het risicobeheer van banken.

Lees hier de prioriteiten van de NVB met kijk op de nieuwe EU Sustainable Finance Strategie

  • Brexit – bepalingen voor de financiële dienstensector: Hoewel er eind 2020 eindelijk een Brexit akkoord gesloten is, wordt 2021 voor de financiële dienstensector een belangrijker jaar. De regelgeving voor financiële markten en coöperatie tussen het VK en EU, wordt namelijk buiten het Brexit-akkoord bepaald, in een Memorandum of understanding. Het VK en de EU streven ernaar om deze voor juni te ondertekenen. Hierin zullen de partijen ondertekenen op welke manier toekomstige coöperatie tussen financiële toezichthouders in de EU en VK vormgegeven zal worden. Waarschijnlijk zullen er ook op meer onderwerpen equivalentie geregeld worden dan tot nu toe vastgesteld was.

Op de NVB BankenBrexit pagina staan de laatste Brexit ontwikkelingen