Data delen tegen criminaliteit

Banken vervullen een belangrijke maatschappelijke rol bij de bestrijding, opsporing en het voorkomen van criminaliteit. Ze mogen - onder strenge voorwaarden - klantdata met elkaar delen, bijvoorbeeld bij (vermoedens van) hypotheekfraude. Op sommige terreinen kunnen de banken en de overheid ook samenwerken om criminaliteit en witwassen tegen te gaan.

Highlights

  • Banken willen en kunnen bijdragen aan een veilige samenleving. Daarom richten banken zich actief op de aanpak van fraude en andere vormen van financieel-economische criminaliteit, zoals witwassen en terrorismefinanciering.
  • Banken zijn wettelijk verplicht om data in bepaalde gevallen te delen met (overheids)organisaties die criminelen opsporen. Bijvoorbeeld de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, de Financial Intelligence Unit (FIU) en opsporingsdiensten.
  • Vanwege de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) moeten banken bepaalde ongebruikelijke transacties en de daarbij behorende klantdata melden aan de FIU-Nederland. Bijvoorbeeld als het gaat om grote contante stortingen of overboekingen naar bepaalde landen.
  • Daarnaast wordt klantdata gedeeld met De Nederlandsche Bank (DNB). Het gaat dan om gegevens van personen en/of organisaties die staan op de Nederlandse of Europese sanctielijsten in het kader van de Sanctiewet.
  • Opsporingsdiensten kunnen gegevens vorderen bij banken. Banken zijn in zulke gevallen wettelijk verplicht de gevraagde persoonsgegevens te overhandigen.
  • Om het opvragen van persoonsgegevens makkelijker te maken, wordt binnenkort het Verwijzingsportaal Bankgegevens in gebruik genomen. Hierdoor wordt het proces van vorderen van bankgegevens geautomatiseerd afgehandeld. Bevoegde medewerkers van opsporingsdiensten en de Belastingdienst krijgen toegang tot het portaal. Banken moeten aan deze bevragingen voldoen.
  • Banken hebben een gezamenlijk waarschuwingssysteem. Daarin registeren zij gegevens van (rechts)personen die hebben gefraudeerd of dat hebben geprobeerd. Het gaat om privacygevoelige informatie. Banken verwerken die gegevens volgens het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen (PIFI). Het protocol is goedgekeurd door de toezichthouder.
  • Banken gaan altijd zorgvuldig om met de data en privacy van hun klanten. Zij houden zich bij het verwerken van gegevens aan de wet- en regelgeving, zoals de Europese privacywet AVG.