Levensloop kan aantrekkelijker
19 juli 2006
De levensloopregeling kan met enkele gerichte aanpassingen aantrekkelijker, namelijk door:
1 een grotere stimulans voor een grotere groep deelnemers:
1.1 Verhoging van de heffingskorting van € 183 tot bijv. € 500.
1.2 Levensloopregeling ook openstellen voor zelfstandigen.
2 een stimulans voor arbeidsparticipatie voor én na de 65e verjaardag:
2.1 Géén verplichte afrekening bij bereiken 65 jarige leeftijd.
2.2 Belastingvrije overgang naar het voorgestelde individuele pensioensparen.
2.3 Een belastingvrijstelling van 20% van het levensloopsaldo per doorgewerkt jaar na de 65-jarige leeftijd.
3 duidelijkheid over de toekomst van de levensloopregeling én de spaarloonregeling.
Met dit geheel aan voorstellen kan de politiek een belangrijk signaal afgeven aan de burger over de betrouwbaarheid en duurzaamheid van de levensloopregeling.
Aanleiding voorstellen
Sinds 1 januari 2006 is de levensloopregeling van kracht. Volgens deze regeling is het voor werknemers mogelijk om maximaal 12% van hun bruto inkomen te sparen ter financiering van een periode van onbetaald verlof in de toekomst. In totaal mag 210% van het bruto salaris worden gespaard voor verlof. De werknemer kan het verlof opnemen en tegelijk zijn dienstverband aanhouden. Bij uitkering van het gespaarde verlof krijgt de werknemer een heffingskorting op de inkomstenbelasting van € 183 per gespaard jaar. De regeling staat alleen open voor belastingplichtigen die onder de loonbelasting vallen, d.w.z. met name werknemers.
De animo voor de levensloopregeling is tot dusver vrij beperkt: ongeveer 5% van de werknemers neemt deel aan een levensloopregeling. De meeste deelnemers kiezen vooral voor de regeling om eerder te kunnen stoppen met werken. Burgers met lagere inkomens kiezen vooral voor spaarloon.
De levensloopregeling heeft naar de mening van de NVB alles in zich om tot een duurzame financiële voorziening uit te groeien, mits enkele gerichte aanpassingen worden aangebracht. Hiertoe doet de NVB enkele voorstellen die er toe leiden dat de regeling gunstiger wordt voor de deelnemers, bereikbaar is voor alle werkende burgers en de arbeidsparticipatie voor én na de 65e leeftijd stimuleert. Bovendien kan de overheid hiermee een duidelijk politiek signaal aan het publiek afgeven over betrouwbaarheid en duurzaamheid van deze nieuwe fiscale / financiële regeling.
NVB-voorstellen voor levensloop
1 De levensloopregeling zal alleen een succes kunnen worden bij voldoende financiële prikkels voor de deelnemers. De huidige voordelen kunnen als volgt worden verdiept:
1.1 Een verhoging van de heffingskorting van € 183 tot bijvoorbeeld € 500 maakt de regeling ook voor lagere en middeninkomens aantrekkelijk. Zo kan een werknemer die 10 jaar heeft ingelegd een belastingvoordeel opstrijken van € 5.000 in plaats van slechts € 1.830. Een extra heffingskorting bij o.a. zorgverlof stimuleert het gebruik van de regeling tijdens het werkzame leven van de burger. De inmiddels door werkgevers, uitvoerders en fiscus opgebouwde infrastructuur kan hierdoor efficiënter worden benut.
1.2 De voordelen zouden ook verbreed moeten worden tot andere groepen dan werknemers; er is immers géén enkele reden om zelfstandigen de toegang tot deze fiscale voordelen te ontzeggen. Werknemers kunnen dan na ontslag als startende zelfstandige ondernemer het levensloopsparen voortzetten. Ook in omgekeerde richting, bij staking van de onderneming en overgang naar werknemerschap, kan de ex-zelfstandige – zonder fiscale afrekening – het levensloopsparen voortzetten.
2 Door het verplichte afrekenen bij het bereiken van een 65-jarige leeftijd wordt het resterende levenslooptegoed uitgekeerd bovenop het inkomen, tegen een hoog marginaal tarief. Dit dwingt ook de nog werklustige werknemers om vóór hun 65e te stoppen met werken. Dit negatieve effect op de arbeidsparticipatie kan in een stimulans worden omgezet door:
2.1 de verplichte fiscale afrekening bij 65 jaar te schrappen;
2.2 aan te sluiten bij het recent ingediende wetsvoorstel (Depla & De Vries) voor individueel pensioensparen. De NVB is voorstander van het idee dat het niet gebruikte saldo van de levenslooprekening zonder fiscale afrekening op een pensioenspaarrekening kan worden gestort.
2.3 een bepaalde belastingvrijstelling te verlenen aan deelnemers die na hun 65-jarige leeftijd willen blijven doorwerken: bijvoorbeeld 20% van het levensloopsaldo wordt vrijgesteld per doorgewerkt jaar na de 65-jarige leeftijd.
Voordeel van al deze varianten is dat de levensloopregeling beter kan aansluiten op het economische gedrag van de calculerende burger.
3 De levensloopregeling dreigt door de politiek te worden uitgekleed als deze op een bepaald moment niet meer door de overheid te betalen valt of om andere redenen politiek in diskrediet raakt. Deze onzekerheid bij een maatschappelijk zo belangrijke fiscale / financiële regeling is zeer ongewenst. Daarbij leven veel consumenten momenteel in onzekerheid over de toekomst van het spaarloon, wat zowel het gebruik van levensloopregeling als van de spaarloonregeling remt. De politiek kan een duidelijk signaal afgeven over de duurzaamheid en de betrouwbaarheid van de levensloopregeling door zo spoedig mogelijk duidelijk te maken wat de toekomst van deze regelingen zal zijn.